Το «Περιβόλι της Κρήτης» έχει την οργάνωσή του • Έλληνας Αγρότης

Για πολλούς είναι το «περιβόλι της Κρήτης». Και όχι άδικα. Στο Οροπέδιο Λασιθίου, στις παρυφές του Δικταίου Ορους, οι περίπου 700 κάτοικοι εδώ και δεκαετίες παράγουν ποιοτικά λαχανικά και τροφοδοτούν όλη την Κρήτη.

Συνδυάζουν δε τη γεωργία και με την αυστηρά τοπική κτηνοτροφία, παράγοντας τυροκομικά προϊόντα που είναι μοναδικά σε ό,τι αφορά τη γεύση και την ποιότητα. Μοναδικός σύμμαχος στην παραγωγή αυτών των προϊόντων, το συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής, που το συνθέτουν το μεγάλο υψόμετρο και οι χαμηλές θερμοκρασίες.

ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΡΑΠΑΝΗΣ

Όλα αυτά όμως δεν θα ήταν παρά κάποιες τοπικές ιδιαιτερότητες, εάν δεν υπήρχε ο συνεταιρισμός, ο οποίος από το 1966 μέχρι σήμερα οργανώνει και κατευθύνει τους κατοίκους, οι οποίοι πλέον ταυτίζονται με τις επιλογές του, γράφοντας κάθε χρόνο νέες σελίδες στην επιτυχημένη πορεία του.

Ο διευθυντής του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μανόλης Κρασανάκης αποδίδει την καλή πορεία στις αρχές που διέπουν τη λειτουργία του συνεταιρισμού εδώ και 60 χρόνια: «Στη σημερινή επιτυχημένη πορεία φτάσαμε λόγω της άριστης συνεργασίας του συνεταιρισμού με τα μέλη του. Εκτός της καλής σχέσης με τους παραγωγούς, στηρίξαμε (και στηριχτήκαμε) τα παραδοσιακά προϊόντα μας. Εδώ και χρόνια κρατάμε συγκεκριμένες καλλιέργειες. Δεν έχουμε χαλάσει το προϊόν μας. Το κρατάμε σε σταθερή ποιότητα, εξυπηρετώντας τον πελάτη μας όσο το δυνατόν πιο άμεσα και με λογικές τιμές. Παράλληλα, στηρίζουμε, όπως έχουμε ιερή υποχρέωση, τα μέλη μας με καλές τιμές και κυρίως με συμβουλές, οι οποίες καθορίζουν την ποιότητα».

Σημαντικός, κατά τον κ. Κρασανάκη, είναι ο ρόλος του συνεταιρισμού και για τους κτηνοτρόφους: «Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό το ότι βασιζόμαστε στη μακρόχρονη εμπειρία στην επεξεργασία του γάλακτος και την σταθερή προσήλωση στην ποιότητα των προϊόντων μας. Γι’ αυτό έχουμε ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια στα καταστήματα και στις αλυσίδες των σούπερ μάρκετ».

Ο ιστορικός συνεταιρισμός με έδρα το Τζερμιάδο είναι αυτός που σήμερα κρατά ζωντανή μια περιοχή η οποία φθίνει πληθυσμιακά. Δεν είναι τυχαίο ότι το δημοτικό σχολείο έχει κλείσει από το 2014, λόγω έλλειψης μαθητών… Το χωριό, έδρα του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου, που είναι χτισμένο σε υψόμετρο 840 μέτρων, διαθέτει γυμνάσιο και λύκειο, Κέντρο Υγείας, υποκαταστήματα τραπεζών και ταχυδρομείο (ακόμα), γιατί ο συνεταιρισμός είναι δραστήριος και παρεμβατικός όταν και όπου χρειάζεται. Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, οι παραγωγοί μέλη του, αν και ασχολούνται με ευαίσθητες καλλιέργειες, όπως η πατάτα και τα οπωροκηπευτικά, έχουν επενδύσει σε αυτόν και στους ανθρώπους του.

Ως απάντηση στην ερώτηση «τι σημαίνει ο συνεταιρισμός για τους κατοίκους μιας τόσο ορεινής και δύσκολης λόγω καιρικών συνθηκών περιοχής;», ο διευθυντής του συνεταιρισμού κ. Κρασανάκης αναφέρει: «Ο συνεταιρισμός δεν είναι επιχείρηση. Είναι ένας μοχλός ανάπτυξης σε μια περιοχή. Δίνει στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους μια διαπραγματευτική δύναμη. Δημιουργεί θέσεις εργασίας, ανοίγει δρόμους για νέες αγορές, ενισχύει τοπικές δράσεις, σχολεία, εκδηλώσεις, ημερίδες. Προσπαθεί να εξυπηρετήσει τα μέλη του σε οικονομικό επίπεδο. Παρέχει γεωτεχνική υποστήριξη και υπηρεσίες προς όφελος της κοινωνίας. Είναι μια φωνή στην περιοχή. Χωρίς τον συνεταιρισμό, όλες οι αγροτικές περιοχές θα είχαν ερημώσει».

Τα σχέδια που δίνουν ελπίδα

Η ποιότητα των προϊόντων του συνεταιρισμού είναι αδιαμφισβήτητη. Για τον κ. Κρασανάκη σημαντικός είναι ο ρόλος του συνεταιρισμού στη διατήρηση αυτού του πλεονεκτήματος. «Ο συνδυασμός των δικών μας δράσεων και των εδαφοκλιματικών συνθηκών είναι η βάση μας».

Οσο για τα μελλοντικά σχέδια του συνεταιριστικού τυροκομείου, ο κ. Κρασανάκης αισθάνεται σίγουρος πως όλα θα πάνε καλύτερα: «Τα μελλοντικά σχέδια του συνεταιρισμού μας είναι να επεκτείνουμε την παραγωγή μας. Να βάλουμε κάποιους επιπλέον κωδικούς που η αγορά θέλει. Δηλαδή, κρέμες, ρυζόγαλα, γιαουρτάκια με φρούτα εποχής. Σκοπός είναι να φτιάξουμε τις υποδομές μας και να προχωρήσουμε».

Ενεργοί αγρότες ένας στους δύο κατοίκους

Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Οροπεδίου Λασιθίου έχει σήμερα 544 μέλη. Ενεργά βέβαια δεν είναι όλα, γιατί μεταβιβάζονται οι μερίδες από ανθρώπους που είτε έχουν βγει στη σύνταξη είτε έχουν εγκαταλείψει. Αλλά τα 300 μέλη είναι σίγουρα ενεργά. Ο συνεταιρισμός σήμερα παράγει μια σειρά αγροτικών προϊόντων, ενώ έχει γράψει ιστορία παράγοντας στο σύγχρονο τυροκομείο του γραβιέρα, κεφαλοτύρι, μυζήθρα γλυκιά και ξινή, γιαουρτάκια. Υπεραξία όμως στα προϊόντα δίνουν η συσκευασία και η μεταποίηση λαχανικών και κηπευτικών, μεταξύ των οποίων η περίφημη πατάτα, την οποία οι ντόπιοι χαρακτηρίζουν ως την καλύτερη της Κρήτης.

Η πατάτα του Οροπεδίου έχει πρόβλημα…

Μπορεί ο συνεταιρισμός να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να στηρίξει τους παραγωγούς, όμως, όπως λένε τα στελέχη του, μεγάλες ποσότητες έχουν μείνει απούλητες. Ο λόγος; Οι αθρόες εισαγωγές ακόμη και από Αγγλία και Γαλλία. «Η πατάτα φέτος, δυστυχώς, έχει μείνει σε μεγάλες ποσότητες απούλητη στις αποθήκες μας και στις αποθήκες των παραγωγών. Και καλό θα ήταν να το μεταφέρουμε αυτό στην κοινωνία και να στηρίξουμε τις δικές μας παραγωγές, για να μπορεί ο αγρότης να ξανακαλλιεργήσει του χρόνου και να στηριχτεί μία περιοχή η οποία έχει αφήσει το δικό της αποτύπωμα στην Ιστορία της Κρήτης».

«Βήμα βήμα η ανάπτυξη, με στόχο τη στήριξη των μελών μας»

«Από τα Μάλια μέχρι το Ηράκλειο συνεργαζόμαστε με τα ξενοδοχεία. Ολα τα εφόδια που εμπορευόμαστε για τα μέλη μας είναι ελεγμένα και πιστοποιημένα. Γι’ αυτό συνεργαζόμαστε με την Dekagro εδώ και χρόνια»

Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Οροπεδίου Λασιθίου για πολλούς είναι το πιο ζωντανό παράδειγμα της μεγάλης προσφοράς που μπορεί να έχει ένας υγιής συνεταιρισμός στην ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα της χώρας. Σύμφωνα με τον Μανόλη Κρασανάκη όλα έγιναν βήμα βήμα, πάντα με στόχο τη στήριξη των μελών.

«Εμείς, που δεν εμπορευόμασταν προϊόντα, αμέσως μόλις φτιάξαμε το συσκευαστήριο τα τελευταία χρόνια μπήκαμε στην αγορά. Δημιουργούμε διάφορες συσκευασίες στις πατάτες. Εχουν μπει οι πατάτες μας στις μεγάλες συσκευασίες σούπερ μάρκετ, και αυτό είναι προς όφελος του αγρότη».

Σαν τον συνεταιρισμό του Οροπεδίου υπάρχουν πολλοί, οι οποίοι όμως δεν κατάφεραν να συνδεθούν με την ανάπτυξη μιας περιοχής. Πώς τα κατάφερε ο συγκεκριμένος φορέας; Σχεδιάζοντας τις κινήσεις του βάσει των αναγκών των παραγωγών μελών και της αγοράς. Ο Μανόλης Κρασανάκης είναι σαφής: «Αυτό που άλλαξε τα δεδομένα ήταν το συσκευαστήριο, που είχε καθοριστική συμβολή. Αν δεν υπήρχε το συσκευαστήριο, δύσκολα θα καταφέρναμε να πουλήσουμε στις τιμές που καλύπτουν το κόστος παραγωγής για να αφήνουν και ένα κέρδος. Δυστυχώς, η αγορά στρέφεται στις μικρές συσκευασίες για μικρότερο κόστος. Με το συσκευαστήριο όμως, τώρα που μπορείς να φτιάξεις μια συσκευασία τρίκιλη ή πεντάκιλη, είναι πολύ πιο εύκολο να βρεις πελάτες. Είναι πολύ πιο εύκολο να την αγοράσει ο καταναλωτής».

Τα τελευταία χρόνια, επίσημα και μη, προωθείται η σύνδεση της τοπικής παραγωγής με τον τουρισμό. Ο συνεταιρισμός του Οροπεδίου έχει κάνει τα δικά του βήματα, σύμφωνα με τον κ. Κρασανάκη: «Υπάρχει συνεργασία, και ειδικά στον βόρειο άξονα. Δηλαδή, στην περιοχή από τα Μάλια μέχρι και το Ηράκλειο συνεργαζόμαστε με τα τοπικά ξενοδοχεία και με τα τυροκομικά μας προϊόντα και με τα αγροτικά. Ειδικά στον Ομιλο Μεταξά εφαρμόζουμε ένα πρόγραμμα τα τελευταία 3-4 χρόνια, καλλιεργώντας αναγεννητικά με καινοτόμες πρακτικές, χωρίς να επιβαρύνουμε το περιβάλλον και το χώμα, με όσο γίνεται λιγότερο νερό. Και, προς τιμήν του, αυτός είχε το όραμα κι εμείς απλά το διαχειριζόμαστε. Ο,τι προϊόντα παράγουν οι βιοκαλλιεργητές τα απορροφά όλα στη μονάδα του ο Μεταξάς».

Η συνεργασία με τα ξενοδοχεία, αλλά και η πρόσβαση των προϊόντων στην τοπική αγορά δεν οφείλεται μόνο στην ποιότητα, αλλά και στον σεβασμό στον καταναλωτή, αφού, με ευθύνη του συνεταιρισμού, «όλα τα εφόδια που εμπορεύεται ο συνεταιρισμός για τα μέλη του είναι ελεγμένα και πιστοποιημένα – τα φυτοπροστατευτικά μέσα είναι εγκεκριμένα. Και, αντίστροφα, ότι παράγεται από τα μέλη μας και το απορροφά ο συνεταιρισμός ελέγχεται σε ειδικά εργαστήρια με καθημερινές δειγματοληψίες. Εννοείται ότι από την αρχή γίνεται ο έλεγχος ιχνηλασιμότητας, από τον παραγωγό μέχρι και το ράφι».

Μεγάλη σημασία παίζει όμως και η χρήση των σωστών λιπασμάτων, στην προκειμένη περίπτωση της εταιρίας Dekagro, με την οποία ο συνεταιρισμός διατηρεί συνεργασία εδώ και χρόνια, που χαρακτηρίζεται κάτι παραπάνω από εξαιρετική. Αλλωστε, η σωστή συνεργασία με τα μέλη του συνεταιρισμού στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό και στη σωστή χρήση των αγροεφοδίων.

Τα «πάντρεμα» με την τοπική αγορά

Ο γεωπόνος του συνεταιρισμού Γιώργος Χαριτάκης, χρόνια τώρα, συμβάλλει τα μέγιστα στην οργάνωση της παραγωγής. «Αν ο συνεταιρισμός μας έφτασε σε αυτό το σημείο εξέλιξης, αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι πάντα προσπαθούσε να παντρέψει το αγροτικό κομμάτι με την αγορά».

Ο συνεταιρισμός είχε και την απώλειά του, αλλά αυτό δεν εξαρτιόταν από τον ίδιο και τους ανθρώπους του. Οπως λέει ο κ. Χαριτάκης, «παλιότερα είχαμε και το Σποροπαραγωγικό Κέντρο στο Λασίθι, και ο συνεταιρισμός είχε παίξει και τότε σημαντικό ρόλο. Για τεχνικούς λόγους, η σποροπαραγωγή στο Λασίθι σταμάτησε. Από κει και πέρα, ο συνεταιρισμός λειτούργησε με προμήθεια εφοδίων στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους».

Ιδρύθηκε το 1966, και το 2012 οι 11 τοπικοί συγχωνεύτηκαν σε έναν

Ο συνεταιρισμός ιδρύθηκε το 1966, αρχικά ως Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Οροπεδίου Λασιθίου, και το 2012 οι 11 τοπικοί συνεταιρισμοί συγχωνεύτηκαν σε έναν. Σήμερα αριθμεί 579 και διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην τοπική οικονομία, υποστηρίζοντας την παραγωγή και τη διάθεση αγροκτηνοτροφικών προϊόντων.

Διαθέτει εγκαταστάσεις όπως:

-Τυροκομείο (Καμινάκι): Παραγωγή παραδοσιακών γαλακτοκομικών προϊόντων με την επωνυμία «Δίκτη» (γραβιέρα, κεφαλοτύρι, γιαούρτι).

-Συσκευαστήριο πατάτας και κηπευτικών: Μονάδα διαλογής και τυποποίησης της φημισμένης πατάτας Λασιθίου για την εξασφάλιση ποιότητας και ιχνηλασιμότητας.

-Κατάστημα γεωργικών εφοδίων: Προμήθεια σπόρων, λιπασμάτων, ζωοτροφών και αγροτικών εργαλείων στους παραγωγούς.

-Ιδιόκτητο σούπερ μάρκετ.

Σχετικά άρθρα:

Καμία ευρωπαϊκή εταιρία στις 20 μεγαλύτερες του κόσμου – Πώς η Ευρώπη έχασε το παιχνίδι της τεχνολογίας Απεργία: Τραβούν χειρόφρενο τα ταξί 2 και 3 Δεκεμβρίου Αυτοί είναι οι αγρότες που θα συναντήσουν τον Μητσοτάκη τη Δευτέρα 19/1 • Έλληνας Αγρότης Σοκάρουν όσα κατέθεσε ο υδραυλικός για τον ιδιοκτήτη της «Βιολάντα»