Στοίχημα της νέας ΚΑΠ οι απλούστερες μεταβιβάσεις αγροτικής γης και η πρόωρη συνταξιοδότηση

Οι απλούστερες μεταβιβάσεις γεωργικών εκμεταλλεύσεων και η υποστήριξη πρόωρης συνταξιοδότησης βοηθούν τους αγρότες να μεταβιβάζουν τις εκμεταλλεύσεις τους πιο ομαλά, αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση της η Κομισιόν. Η Στρατηγική της ΕΕ για την Ανανέωση των Γενεών στη Γεωργία συνδυάζει αυτές τις προσεγγίσεις για να υποστηρίξει πιο δίκαιες μεταβάσεις σε όλη την Ευρώπη.

Σε όλη την Ευρώπη, ένα αυξανόμενο μερίδιο της γεωργικής γης διαχειρίζονται αγρότες άνω των 55 ετών, ενώ λιγότεροι από ένας στους δέκα είναι κάτω των 40 ετών. Πολλοί ηλικιωμένοι αγρότες επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν, αλλά αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα σχετικά με το πώς ή σε ποιον θα μεταβιβάσουν την εκμετάλλευσή τους. Για τις νεότερες γενιές, εν τω μεταξύ, οι ασαφείς κανόνες διαδοχής και οι περιορισμένες ευκαιρίες καθυστερούν την είσοδό τους στον τομέα.

Η Στρατηγική της ΕΕ για την Ανανέωση των Γενεών στη Γεωργία θέτει τη μεταβίβαση και τη διαδοχή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων στο επίκεντρο του οράματός της. Δημιουργώντας σαφέστερες οδούς, δικαιότερες συνθήκες και μεγαλύτερη ασφάλεια και για τις δύο γενιές, στοχεύει να καταστήσει την ανανέωση τον κανόνα και όχι την εξαίρεση.

Η διαδοχή και η συνταξιοδότηση είναι μόνο ένα από τα εμπόδια που αντιμετωπίζει η νέα Στρατηγική – μαζί με τη γη, τη χρηματοδότηση, τη γνώση και τις αγροτικές υπηρεσίες – αλλά αποτελούν τον κρίκο που συνδέει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Γιατί οι ομαλότερες μεταβάσεις έχουν σημασία

Όταν η διαδοχή καθυστερεί, οι εκμεταλλεύσεις κινδυνεύουν με κατακερματισμό, απώλεια ανταγωνιστικότητας και εξασθένιση της συσσωρευμένης εμπειρίας. Οι καθυστερημένες ή αβέβαιες μεταβιβάσεις μπορούν επίσης να αποθαρρύνουν τους νέους από το να επενδύσουν στη γεωργία ή να αναλάβουν την οικογενειακή επιχείρηση.

Ο έγκαιρος σχεδιασμός και η δομημένη υποστήριξη βοηθούν στην πρόληψη αυτών των απωλειών. Επιτρέπουν στους ηλικιωμένους αγρότες να κάνουν ένα βήμα πίσω με ασφάλεια, ενώ οι νεοφερμένοι κερδίζουν χρόνο για να μάθουν, να καινοτομήσουν και να επενδύσουν. Η διαδοχή δεν είναι επομένως μόνο οικογενειακό ζήτημα — είναι ζήτημα συνέχειας για τα συστήματα τροφίμων και την αγροτική κληρονομιά της Ευρώπης.

Νέες λύσεις που διαμορφώνονται σε όλη την Ευρώπη

Η Αξιολόγηση των Στρατηγικών Ανανέωσης Γενεών σε όλα τα Κράτη Μέλη (2025) του Δικτύου EU CAP έχει χαρτογραφήσει εθνικές και περιφερειακές προσεγγίσεις που ήδη διευκολύνουν ομαλότερες και νωρίτερα μεταβάσεις μεταξύ των γενεών. Οι επιτυχημένες προσεγγίσεις περιλαμβάνουν:

• Σχέδια μεταβίβασης γεωργικών εκμεταλλεύσεων και διαδοχής που ενθαρρύνουν τον έγκαιρο σχεδιασμό, απλοποιούν τις διοικητικές διαδικασίες και διασφαλίζουν ότι και οι δύο γενιές επωφελούνται από ασφαλείς ρυθμίσεις.
• Υπηρεσίες συμβουλευτικής και διαμεσολάβησης που βοηθούν τις οικογένειες να πλοηγηθούν στις νομικές, δημοσιονομικές και συναισθηματικές πτυχές της μεταβίβασης ιδιοκτησίας, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη και τη σαφήνεια.
• Κίνητρα για πρόωρη συνταξιοδότηση και μερικές παραδόσεις, που επιτρέπουν στους ηλικιωμένους αγρότες να παραμείνουν ενεργοί ως μέντορες, δημιουργώντας παράλληλα χώρο για τους διαδόχους.
• Πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης και αντιστοίχισης που συνδέουν τους συνταξιοδοτούμενους αγρότες με τους νεοεισερχόμενους, διατηρώντας την παραγωγική γεωργική γη και διασφαλίζοντας τη μετάδοση τεχνογνωσίας.

Αυτά τα παραδείγματα δείχνουν ότι η διαδοχή μπορεί να μετατραπεί από μια στιγμή αβεβαιότητας σε μια δομημένη ευκαιρία για ανάπτυξη και ανανέωση.

Μια ευρωπαϊκή στρατηγική για διαρκή αλλαγή

Η Στρατηγική της ΕΕ για την Ανανέωση των Γενεών στη Γεωργία βασίζεται σε αναλυτικό έργο και στοιχεία που συλλέγονται από το Δίκτυο ΚΑΠ της ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη για τον εκσυγχρονισμό και την εναρμόνιση των διαδικασιών διαδοχής σε όλη την Ευρώπη. Η Στρατηγική προωθεί έναν συνδυασμό νομικών, δημοσιονομικών και συμβουλευτικών μέτρων που έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζουν έγκαιρες, διαφανείς και δίκαιες μεταβιβάσεις γεωργικών εκμεταλλεύσεων:

• Ενθάρρυνση της έγκαιρης διαδοχής μέσω εθνικών μεταρρυθμίσεων, υποστηριζόμενων από καθοδήγηση και παρακολούθηση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
• Εισαγωγή κινήτρων για μερική ή πλήρη πρόωρη συνταξιοδότηση, παρέχοντας ασφάλεια στους εξερχόμενους αγρότες και ομαλότερη είσοδο για τους νεοεισερχόμενους.
• Ανάπτυξη συμβουλευτικών υπηρεσιών και υπηρεσιών διαμεσολάβησης για να βοηθήσουν τις οικογένειες να σχεδιάσουν τη διαδοχή, να διαχειριστούν τις συγκρούσεις και να διασφαλίσουν βιώσιμες μεταβάσεις.
• Απλούστευση των κανόνων κληρονομιάς και φορολογίας για την άρση των εμποδίων και την προώθηση της διαγενεακής δικαιοσύνης.
• Προώθηση πλατφορμών ευαισθητοποίησης και εύρεσης αντιστοιχιών που συνδέουν τους συνταξιοδοτούμενους αγρότες με τους διαδόχους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων εκτός του οικογενειακού κύκλου.
• Ενσωμάτωση μέτρων διαδοχής στο ευρύτερο πλαίσιο της ΚAΠ μετά το 2027, διασφαλίζοντας τη συνοχή με τις πολιτικές γης, χρηματοδότησης και κατάρτισης.

Συνδυάζοντας αυτές τις δράσεις, η ΕΕ στοχεύει να καταστήσει τη διαδοχή μια φυσική και υποστηριζόμενη διαδικασία, διασφαλίζοντας τη συνέχεια στην παραγωγή τροφίμων, διατηρώντας την αγροτική τεχνογνωσία και δίνοντας σε κάθε γενιά την αυτοπεποίθηση να χτίσει το επόμενο κεφάλαιο της ευρωπαϊκής γεωργίας.

Σχετικά άρθρα:

Αγροτικές Ειδήσεις: Κυρ. Μητσοτάκης: «Αναλαμβάνω την ευθύνη για τη μη εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ» Ανακαλύπτοντας ξανά τη Μαλαγουζιά, την ποικιλία που γεμίζει το ποτήρι με άρωμα και στυλ – Winetrails Hλεκτρονικά έως 15 Δεκεμβρίου η υποβολή δηλώσεων συγκομιδής αμπελοοινικών προϊόντων 2025-2026 – Winetrails Ξανά έως 30 λεπτά η πατάτα, αγκάθι ο συγχρονισμός στις φυτεύσεις της Βορ. Ελλάδας – Fresher