Πάνω από 110 δολάρια το πετρέλαιο — Πιέσεις στις τιμές ενέργειας, με την κυβέρνηση να εξετάζει νέο πακέτο μέτρων για ηλεκτρικό και στήριξη επιχειρήσεων

Εξετάζεται παράταση του πλαφόν στα τρόφιμα — Κόφτης και στις επιβαρύνσεις από καταναλωτικά δάνεια

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

• Το Brent κινείται πάνω από τα 110 δολάρια λόγω γεωπολιτικών εντάσεων
• Η κυβέρνηση εξετάζει νέο πακέτο μέτρων για συγκράτηση τιμών ενέργειας
• Διπλό πλαφόν σε χονδρική και λιανική ρεύματος στο τραπέζι
• Αυστραλία μειώνει στο μισό τον φόρο στα καύσιμα για τρεις μήνες
• Περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος λόγω ευρωπαϊκών κανόνων δαπανών

Ενεργειακή πίεση και διεθνείς τιμές

Οι διεθνείς αγορές ενέργειας καταγράφουν έντονη μεταβλητότητα, με το Brent να διαμορφώνεται πάνω από τα 112 δολάρια ανά βαρέλι, ενισχυμένο από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ. Η άνοδος αποδίδεται σε περιορισμούς στις ροές που επηρεάζουν σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας προσφοράς, ενώ αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται σε βενζίνη, πετρέλαιο θέρμανσης και φυσικό αέριο.

Παράλληλα, τα εμπορεύματα κινούνται ανοδικά ως επενδυτικά καταφύγια, με τον χρυσό να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι ισοτιμίες καταγράφουν αυξημένη αστάθεια με ισχυροποίηση του δολαρίου. Η συνολική εικόνα αντανακλά συνθήκες αυξημένου ενεργειακού κόστους με άμεσες επιπτώσεις σε πληθωρισμό και αγοραστική δύναμη.

Πακέτο μέτρων για την ελληνική αγορά

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση προετοιμάζει νέα παρέμβαση για τον περιορισμό των αυξήσεων στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας. Τα μέτρα αναμένονται τις επόμενες ημέρες και επικεντρώνονται στην επιβολή διπλού πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους τόσο στη χονδρική όσο και στη λιανική αγορά ενέργειας, σε συνδυασμό με στοχευμένες επιδοτήσεις βάσει εισοδηματικών και άλλων κριτηρίων. Ταυτόχρονα, εξετάζονται μέτρα στήριξης για τις ελληνικές βιομηχανίες και επιχειρήσεις.

Η επιλογή μείωσης φόρων δεν βρίσκεται επί του παρόντος στην ατζέντα, καθώς η δημοσιονομική στρατηγική δίνει έμφαση σε παρεμβάσεις που δεν διαταράσσουν τα έσοδα. Στο υπουργείο Ανάπτυξης εξετάζεται παράλληλα η παράταση του πλαφόν στα 61 βασικά προϊόντα, ενώ σε συνεργασία με τις τράπεζες συζητείται η εφαρμογή μηχανισμού περιορισμού της επιβάρυνσης από καταναλωτικά δάνεια.

Δημοσιονομικά όρια και ευρωπαϊκό πλαίσιο

Η Ελλάδα επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης, έχοντας ήδη διαθέσει περίπου 300 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, οι κανόνες δαπανών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θέτουν όρια αύξησης γύρω στο 3% έως 3,7%, περιορίζουν τα περιθώρια πρόσθετων παρεμβάσεων χωρίς ευρύτερη έγκριση.

Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα στηρίζει την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής, με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την αναγκαιότητα ενός τέτοιου μέτρου. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επισημάνει ότι διατηρούνται εφεδρείες για τη στήριξη των πολιτών, ενώ ο Κυριάκος Πιερρακάκης επανέλαβε ότι η πολιτεία δεν θα αφήσει κανέναν πολίτη χωρίς υποστήριξη.

Διεθνείς παρεμβάσεις και το παράδειγμα Αυστραλίας

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση της Αυστραλίας ανακοίνωσε μείωση κατά 50% του φόρου στα καύσιμα για διάστημα τριών μηνών, επιχειρώντας να περιορίσει το κόστος για τους καταναλωτές. Το μέτρο, που αφορά φόρο περίπου 31 λεπτών ανά λίτρο, εκτιμάται ότι θα κοστίσει 2,55 δισ. δολάρια Αυστραλίας.

Παράλληλα, έχουν ληφθεί συμπληρωματικά μέτρα, όπως δωρεάν μετακινήσεις σε ορισμένες πολιτείες και μειώσεις τελών για βαρέα οχήματα, ενώ εξετάζεται και η ενίσχυση των αποθεμάτων καυσίμων. Οι αυστραλιανές αρχές επισημαίνουν ότι οι πιέσεις στην αγορά συνδέονται τόσο με τη διεθνή συγκυρία όσο και με φαινόμενα αυξημένης ζήτησης.

Πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Η ταχεία άνοδος των ενεργειακών τιμών μεταφέρεται ήδη στο κόστος παραγωγής και κατανάλωσης, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα. Η ελληνική οικονομία, όπως και άλλες ευρωπαϊκές, καλείται να ισορροπήσει μεταξύ στήριξης των πολιτών και τήρησης των δημοσιονομικών κανόνων, σε ένα περιβάλλον όπου η αβεβαιότητα παραμένει αυξημένη.

Λεωνίδας Στεργίου

Σχετικά άρθρα:

Θεοδωρικάκος: Η Giga επένδυση της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία κρίσιμη για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Οι χώρες της ΕΕ ενέκριναν τη φορολόγηση των μικρών δεμάτων που εισάγονται εκτός ευρωπαϊκής ζώνης Η Ελλάδα στρατηγικής σημασίας αγορά για την Hilton Politico: Από το Grexit στην προεδρία του Eurogroup – Η ιστορία της ελληνικής ανάκαμψης