Μαλλί: Από παραμελημένο υποπροϊόν σε πυλώνα της κυκλικής γεωργίας

Σε μια συγκυρία όπου η ευρωπαϊκή γεωργία αναζητά βιώσιμες λύσεις και νέα εισοδήματα για τους παραγωγούς, το μαλλί παραμένει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα χαμένων ευκαιριών. Παρά τις φυσικές του ιδιότητες – θερμομόνωση, ανθεκτικότητα, ικανότητα βιοδιάσπασης και υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά στοιχεία – η αξία του έχει υποβαθμιστεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες. Εικόνα που θα μπορούσε να αλλάξει, με την κατάλληλη αξιοποίησή του προϊόντος συμβάλλοντας στην κυκλική γεωργία, την βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων αλλά και την κερδοφορία των παραγωγών, υπογραμμίζουν στο πρόσφατο κείμενο θέσεών τους οι κορυφαίες ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις Copa-Cogeca.

Σήμερα, όπως επισημαίνουν, οι Ευρωπαίοι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια παράδοξη πραγματικότητα: ένα προϊόν με σημαντικές δυνατότητες αξιοποίησης αντιμετωπίζεται, αντίστροφα, ως κόστος. Οι τιμές που προσφέρονται είναι τόσο χαμηλές που συχνά δεν καλύπτουν ούτε το κόστος κουράς, ενώ η κατάρρευση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας επεξεργασίας έχει οδηγήσει σε εξάρτηση από αγορές της Ασίας. Επιπλέον, η συρρίκνωση της ζήτησης και οι περιορισμοί στις εξαγωγές έχουν ως αποτέλεσμα μεγάλες ποσότητες μαλλιού να παραμένουν αδιάθετες στις εκμεταλλεύσεις.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την κατάσταση διαδραματίζει το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο. Η ταξινόμηση του μαλλιού ως ζωικού υποπροϊόντος κατηγορίας 3, βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, επιβάλλει αυστηρούς κανόνες διαχείρισης, παρότι το ίδιο το προϊόν ενέχει ελάχιστο υγειονομικό κίνδυνο. Όταν δεν κατευθύνεται σε εγκεκριμένες χρήσεις, αντιμετωπίζεται ως απόβλητο, επιβαρύνοντας οικονομικά τους παραγωγούς και περιορίζοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης. 

Οι προτάσεις για την ανατροπή της εικόνας

Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, οι Copa-Cogeca προτείνουν μια συνολική αναθεώρηση της προσέγγισης:

Πρώτος άξονας είναι η ενίσχυση της αγοράς και της προστιθέμενης αξίας. Η αναβίωση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας επεξεργασίας μαλλιού, η στήριξη της χρήσης του στην κλωστοϋφαντουργία και η ανάπτυξη νέων εφαρμογών μέσω της διερεύνησης αξιοποίησής του σε άλλες βιομηχανικές αλυσίδες αξίας – όπως στη μόνωση ή τις κατασκευές – μπορούν να δημιουργήσουν νέες διεξόδους για τους παραγωγούς.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην αναθεώρηση της κατηγοριοποίησης του μαλλιού, με τις οργανώσεις να ζητούν είτε τη δημιουργία νέας κατηγορίας χαμηλότερου κινδύνου είτε τη χαλάρωση των υποχρεώσεων όταν προέρχεται από υγιή ζώα, αποσκοπώντας στη μείωση γραφειοκρατίας και κόστους.

Κομβική πρόταση αποτελεί η καθιέρωση της έννοιας «χαμηλού κινδύνου χρήσεων εντός της εκμετάλλευσης». Αυτό θα προσέφερε δυνατότητα χρήσης του ως φυσικού λιπάσματος ή κομπόστ, υπό βασικές υγειονομικές προϋποθέσεις. Κάτι, που θα μπορούσε να δώσει άμεση λύση στο πρόβλημα διάθεσης, ενισχύοντας, παράλληλα, τη γονιμότητα των εδαφών και την ανακύκλωση θρεπτικών στοιχείων.

Παράλληλα, οι οργανώσεις τονίζουν την ανάγκη αποσαφήνισης της σχέσης μεταξύ της νομοθεσίας για τα ζωικά υποπροϊόντα και εκείνης για τα απόβλητα, ώστε να αποφεύγεται το σημερινό θεσμικό παράδοξο. Η προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας, καθώς και η αξιοποίηση υφιστάμενων πρωτοβουλιών, θεωρούνται, επίσης, κρίσιμες για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών.

Μια χαμένη αξία που μπορεί να ανακτηθεί

Το βασικό συμπέρασμα των Copa-Cogeca είναι σαφές: το μαλλί αντιμετωπίζεται σήμερα ως κίνδυνος, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί έναν ανανεώσιμο πόρο με υψηλή προστιθέμενη αξία. Η αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου μπορεί να μειώσει το κόστος για τους παραγωγούς, να ενισχύσει την καινοτομία και να συμβάλει στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων.

Η απλοποίηση των κανόνων και η καλύτερη αξιοποίηση του μαλλιού μπορούν επίσης να μειώσουν την ευρωπαϊκή εξάρτηση από εισαγωγές, επαναφέροντας στην αγορά ένα προϊόν, που ήδη παράγεται εντός των συνόρων της. Παράλληλα, η ενίσχυση της αξίας του μαλλιού μπορεί να στηρίξει την εκτατική κτηνοτροφία, συμβάλλοντας στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της ζωής στις αγροτικές περιοχές.

Σχετικά άρθρα:

Βασίλης Μπισμπίκης: Αυτή είναι η ποινή που μπορεί να του επιβληθεί, σύμφωνα με τον νέο ΚΟΚ Παράταση ως τις 20 Οκτωβρίου για τις δηλώσεις ΑΤΑΚ στο ΟΣΔΕ Δ. Τσαγγάρη: Στοχευμένες παρεμβάσεις στις τιμές – Έρευνα για μοσχάρι, σοκολατοειδή και καφέ Ο Τραμπ είπε στο Νετανιάχου ότι πρέπει να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν