Η ζήτηση παραμένει μεγάλη πληγή για το βαμβάκι – Που ελπίζουν οι παραγωγοί • Έλληνας Αγρότης

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»

Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του σύσπορου βαμβακιού στην Θεσσαλία και στην Κεντρική Μακεδονία έχει φιξαριστεί και οι εκκαθαρίσεις προχωρούν με γοργούς ρυθμούς, με φόντο το χρονικό περιθώριο που έχουν δώσει τα περισσότερα εκκοκκιστήρια.

Με κάποια αχνά σημάδια βελτίωσης μπήκε στο 2026 η αγορά βάμβακος, χωρίς πάντως να αλλάζει δραματικά η εικόνα μιας -ακόμα- σεζόν που οι συντελεστές του κλάδου (παραγωγοί κι εκκοκκιστές) μάλλον θα ήθελαν να ξεχάσουν.

Του Γιάννη Τσατσάκη
[email protected]

Μια πρόσφατη αναζωπύρωση της ζήτησης από την Ασία (Κίνα και Ινδία) και οι πρώτες ενδείξεις για μείωση των εκτάσεων τη νέα καλλιεργητική περίοδο στις ΗΠΑ ήταν δύο από τους παράγοντες που βοήθησαν το Χρηματιστήριο να πάρει μια μικρή ανάσα και να κινηθεί στην περιοχή των 65 σεντς/λίμπρα. Βέβαια, αν και έχει “τσιμπήσει” περίπου 1,60% στη διάρκεια του Ιανουαρίου, η χρηματιστηριακή τιμή  εξακολουθεί να είναι χαμηλότερη κατά περίπου 4,50% σε σχέση με ένα χρόνο πριν.

Στήριξη από τη φυσική αγορά;

Για να υπάρξει συνέχεια και να δούμε μια ουσιαστική ανοδική αντίδραση θα χρειαστεί στήριξη από τη φυσική αγορά καθώς και κάποιο σημαντικό νέο/πρόβλεψη που θα αλλάξει κάπως το συσχετισμό προσφοράς-ζήτησης προς όφελος της δεύτερης. Για την ώρα, όπως λέει χαρακτηριστικά στον “Έλληνα Αγρότη” έμπειρος παρατηρητής της αγοράς, “η ζήτηση παραμένει ο μεγάλος ασθενής” και ο κύριος λόγος που τον τελευταίο ενάμιση περίπου χρόνου το χρηματιστήριο κινείται μεταξύ 62 και 70 σεντς/λίμπρα.

Ακολουθώντας αυτή την ταλάντωση, το σύσπορο στην Ελλάδα έκανε στη διάρκεια της σεζόν μια διακύμανση από 33 έως 40 λεπτά/κιλό ενώ αυτό το διάστημα βρίσκεται στα 35 λεπτά που αποτελούν την τιμή βάσης πάνω στην οποία προστίθενται τα διάφορα ποιοτικά πριμ (από 3 έως 5 λεπτά/κιλό). την περίοδο πριν τη συγκομιδή, υπήρξαν στιγμές που οι τιμές ανέβηκαν κατά τι ψηλότερα ωστόσο με νωπά ακόμα τα 45- 50 λεπτά/κιλό των εκκαθαρίσεων της προηγούμενης χρονιάς, δεν έθελξαν ιδιαίτερα τους περισσότερους παραγωγούς ούτως ώστε να προχωρήσουν σε προπωλήσεις.

Σταθερότητα… στα χαμηλά

“Δεν μπορεί κάποιος να πει ότι η σεζόν έδωσε ευκαιρίες. Σεν αντίθεση, δε, με άλλες χρονιές του όχι και τόσο μακρινού παρελθόντος, αυτή τη φορά δεν είχαμε να αντιμετωπίσουμε και να προβληματιστούμε από κάποια ακραία μεταβλητότητα τιμών. Ήταν μια χρονιά μικρών σχετικά διακυμάνσεων που όμως εντοπίζονταν… στα χαμηλά”, υπογραμμίζει ο συνομιλητής μας.

Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του σύσπορου βαμβακιού στην Θεσσαλία και στην Κεντρική Μακεδονία έχει φιξαριστεί και οι εκκαθαρίσεις προχωρούν με γοργούς ρυθμούς, με φόντο το χρονικό περιθώριο έως το τέλος του μήνα που έχουν δώσει τα περισσότερα εκκοκκιστήρια. Αντίθετα, πιο αργά κυλάει η διαδικασία στη Θράκη όπου πιο εφικτό είναι το σενάριο να ολοκληρωθεί στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου.

Πουλημένο το 60% του εκκοκκισμένου

Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τη μείωση 10% στις καλλιεργούμενες εκτάσεις (λίγο κάτω από 2 εκατ. στρέμματα έναντι 2,2 εκατ. στρεμμάτων την προηγούμενη σεζόν), η εγχώρια παραγωγή εκκοκκισμένου βάμβακος ανήλθε φέτος σε 240.000 τόνους, όσο δηλαδή σχεδόν και η περσινή, λόγω των καλύτερων καιρικών συνθηκών που είχαν ως συνέπεια βελτιωμένες στρεμματικές αποδόσεις στο σύσπορο (350 κιλά/στρέμμα κατά μέσο όρο) .

Από αυτές τις ποσότητες, έχει πωληθεί το 55-60%, δηλαδή 140.000 τόνοι εκκοκκισμένο ενώ οι φορτώσεις εκτιμώνται μεταξύ 100 κι 110.000 τόνων. Το γεγονός ότι σε χώρες, όπως η Τουρκία (ο κυριότερος αγοραστής του ελληνικού βαμβακιού) τα κλωστήρια δουλεύουν στο 55% δυναμικότητάς τους- ακριβώς λόγω της υποτονικής ζήτησης- προφανώς σχετίζεται με αυτό.

ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΓΙΑ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΟΔΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ

Ο γρίφος της επόμενης σεζόν και οι αντιστάσεις της αγοράς

Αν και υπήρξαν πιέσεις το χρηματιστήριο να κινηθεί χαμηλότερα και από τα 62-63 σεντς/λίμπρα, αυτό δεν συνέβη. Η αγορά δηλαδή δεν έσπασε αυτό το σημείο στήριξης.

Καθώς η προσοχή αρχίζει να μετατοπίζεται σταδιακά στην ερχόμενη καλλιεργητική σεζόν, το ερώτημα που αναδύεται είναι τι μπορούν να περιμένουν παραγωγοί κι εκκοκκιστές;

Όπως επισημαίνουν στον “Έλληνα Αγρότη” αναλυτές, το βαμβάκι έχει χάσει αρκετό χρόνο στα τρέχοντα πολύ χαμηλά επίπεδα τιμών”, υπενθυμίζοντας ότι πριν από μια τριετία περίπου “μιλούσαμε για 1 ευρώ/κιλό, δηλαδή σχεδόν το τριπλάσιο των 35 λεπτών που εισπράττει σήμερα (δίχως τα πριμ) ο παραγωγός”. Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι, δεδομένου ότι η αγορά κάνει κύκλους, “υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή στο τέλος ενός καθοδικού κύκλου”.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά έμπειρος παρατηρητής της αγοράς, “έπειτα από μια περίοδο ιστορικά υψηλών τιμών που συνέπεσαν με την μετά-κορωνοϊό εποχή, τη γεωπολιτική αστάθεια που προξένησε ο ροωσοουκρανικός πόλεμος και οι συνακόλουθες διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, περάσαμε σε μια διόρθωση των τιμών που μοιάζει να έχει ολοκληρωθεί”. Η αίσθηση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, ενισχύεται από το γεγονός ότι “αν και υπήρξαν πιέσεις το Χρηματιστήριο να κινηθεί χαμηλότερα και από τα 62-63 σεντς/λίμπρα, αυτό δεν συνέβη. Η αγορά δηλαδή δεν έσπασε αυτό το σημείο στήριξης”.

Προς μείωση οι εκτάσεις διεθνώς

“Το προϊόν βρίσκεται αυτή τη στιγμή από άποψη τιμής στα όρια της οικονομικής βιωσιμότητας και δεν υπάρχουν περιθώριο να πιεστεί περισσότερο. Επιπλέον, ενώ δεν διανυουμε κάποια περίοδο υπερπροσφοράς, για την επόμενη καλλιεργητική χρονιά, διαφαίνεται ήδη μια πρόθεση μείωσης των εκτάσεων και σε άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Τουρκία, η Βραζιλία σε ένα ποσοστό της τάξης του 10-15%. Αυτό σημαίνει ότι η προσφορά θα υποχωρήσει ακόμα περισσότερο”, επισημαίνει ο συνομιλητής μας.

Το βασικό ζητούμενο είναι να υπάρξει κινητικότητα στο επίπεδο της κατανάλωσης, η “κοιλιά” της οποίας έχει σταθεροποιήσει ουσιαστικά τις τιμές στα χαμηλά των τελευταίων δύο σχεδόν ετών. Επ’ αυτού, παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι η μείωση των επιτοκίων- που μετά την Ευρώπη, δείχνει να έχει ξεκινήσει πλέον και στις ΗΠΑ- θα μπορέσει να τονώσει την ρευστότητα των νοικοκυριών, έστω και σε έναν ορίζοντα εξαμήνου.

Μετρημένες οι επιλογές

“Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και τα υπόλοιπα αγροτικά εμπορεύματα δεν βρίσκονται σε πολύ καλύτερη μοίρα. Κάτι που σημαίνει ότι οι καλλιεργητικές επιλογές για τον παραγωγό δεν είναι απεριόριστες”, αναφέρει χαρακτηριστικά επιχειρηματίας του χώρου, υπενθυμίζοντας τις χαμηλές τιμές του σκληρού σιταριού αλλά και το φρένο στην επέκταση των εκτάσεων που φαίνεται να βάζουν φέτος τα εργοστάσια στη βιομηχανική ντομάτα. Όπως ο ίδιος προσθέτει, “πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη την τεχνογνωσία που έχουν αναπτύξει στη βαμβακοκαλλιέργεια χιλιάδες αγροτικά νοικοκυριά όλα αυτά τα χρόνια, αναπτύσσοντας κι ένα δέσιμο με το προϊόν”.

Το πριμ άνθρακα

Ως ένα πρόσθετο επιχείρημα υπέρ του βαμβακιού ενόψει της νέας σεζόν μπορεί να λειτουργήσει και το ύψους 31,7 ευρώ/στρέμμα πριμ άνθρακα, σύμφωνα με την προδημοσίευση της δράσης που δημοσιοποιήθηκε λίγο πριν τα Χριστούγεννα. “Το χρονικό σημείο είναι σημαντικό γιατί κλειδώνει το 2025 ως έτος αναφοράς, επομένως όσοι ενταχθούν στο μέτρο θα πληρωθούν το 2026”, επισημαίνει στον “Έλληνα Αγρότη” ο συνομιλητής μας.

“Δεδομένου ότι το κονδύλι ανέρχεται σε 120 εκατ. ευρώ για την τριετία (συν δύο έτη), υπολογίζεται ότι θα ενταχθούν περί τα 1,2 εκατ. στρέμματα, ενδεχομένως και παραπάνω”, υπογραμμίζει, προσθέτοντας ότι “ιδιαίτερη σημασία έχει και η κουβέντα που βρίσκεται σε εξέλιξη για αναθεώρηση της ειδικής ενίσχυσης βάμβακος από 73 σε 96 ευρώ/στρέμμα για έκταση αναφοράς περί τα 2 εκατ. στρέμματα”.

Ακινησία στην αγορά του σκληρού, αμετάβλητη ξανά η Φότζια

Νηνεμία εξακολουθεί να επικρατεί στην εγχώρια αγορά σκληρού σιταριού καθώς, πέραν από τις φορτώσεις πλοίων παλαιότερων εξαγωγικών συμφωνιών, δεν κλείνονται καινούργιες εξαγωγικές δουλειές. Τα 250 ευρώ/τόνος FOB που προσφέρονται αυτό το διάστημα από την εξαγωγή δεν φαίνεται αν συγκινούν τους πωλητές που προτιμούν να τηρήσουν στάση αναμονής, προσβλέποντας σε κάτι καλύτερο.

Στη Φότζια, το βιολογικό “τσίμπησε” 5 ευρώ ωστόσο οι υπόλοιπες 3 κατηγορίες συμβατικού σκληρού σιταριού παρέμειναν αμετακίνητες στα επίπεδα με το οποία ξεκίνησαν το 2026.

Έτσι, στα 285-290 ευρώ/τόνος εξακολουθεί να κινείται η πρώτη ποιοτική κατηγορία (ελάχιστο ειδικό βάρος 79,5-80 kg/hl, υαλώδη 80%, πρωτεΐνη 12%-12,5%), στα 270-275 ευρώ ο τόνος η δεύτερη (ειδικό βάρος 78 kg/hl, υαλώδη 65%, πρωτεΐνη 11-11,5%) και στο εύρος 265-270 ευρώ ο τόνος η τρίτη  (ειδικό βάρος 76 kg/hl, υαλώδη 50%, πρωτεΐνη 11%).

Σχετικά άρθρα:

Αφανισμός: Από τους 135 κτηνοτρόφους στον Τόπειρο Ξάνθης έμεινε μόλις ένας με ζώα! Προκριματικά Μουντιάλ 2026: Να το…κάνει ξανά η Εθνική Ελλάδας απέναντι στην Σκωτία στη Γλασκώβη Απίστευτη στιγμή στο MasterChef! Ο Αντώνης Βουτσάς μαγεύει τους κριτές και συγκινεί με τον γιο του Επικαιροποιήθηκε το έκτακτο δελτίο της ΕΜΥ – Πώς θα κινηθεί η κακοκαιρία τις επόμενες ώρες