ΕΑΣ Καβάλας- Η ζεστασιά των ανθρώπων που αναπολούμε και το στήριγμα του αγρότη • Έλληνας Αγρότης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Οι κοινές ρίζες. Η οργάνωση. Ο σχεδιασμός και η απόλυτη καθοδήγηση των παραγωγών. Οι επιλογές καλλιεργειών. Το γεγονός ότι ο Κλέαρχος, η Αριστέα, η Μαρία και όλοι οι υπεύθυνοι δεν χρειάζονται τα επώνυμά τους για να γνωρίζουν οι αγρότες σε ποιον απευθύνονται. Είναι πλέον γνωστοί με τα μικρά τους ονόματα στον αγροτικό κόσμο της περιοχής. Και είναι αυτοί οι οποίοι έχουν δημιουργήσει μια τεράστια οικογένεια που έχει ανατρέψει όλα τα δεδομένα στην ΕΑΣ Καβάλας, η οποία έχει περάσει πια στη νέα εποχή.
Του ΜΠΑΜΠΗ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
[email protected]
Σε μια δύσκολη περίοδο για το σύνολο της πρωτογενούς παραγωγής, η ΕΑΣ Καβάλας κατάφερε να είναι σήμερα το στήριγμα του αγρότη της περιοχής, ο οποίος μπορεί να έχει εγκαταλείψει τις παραδοσιακές καλλιέργειες, αλλά έχει αναδείξει νέες, όπως για παράδειγμα το ακτινίδιο: ένα προϊόν που έχει δημιουργήσει συνθήκες οικονομικής ευρωστίας για το σύνολο των παραγωγών. Και αυτό συνέβη γιατί οι υπεύθυνοι της ένωσης οργανώθηκαν με όπλο τις εξειδικευμένες γνώσεις, την ανάγκη προσαρμογής στα νέα δεδομένα, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί από γεωπολιτικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνθήκες. Και τα κατάφεραν.
Mικρές και μεγάλες μάχες
Είναι κοινός τόπος ότι στην ΕΑΣ Καβάλας συναντάς ανθρώπους που σε πάνε από την πρώτη στιγμή στις εποχές της ζεστασιάς που αναπολούμε. Είναι αυτοί που προσπαθούν να αναδείξουν όλα όσα δίνουν στους αγρότες «βαθιά ανάσα», και μάλιστα σε μια περιοχή όπου πρόσφυγες και ντόπιοι για εκατό και πλέον χρόνια έδωσαν και συνεχίζουν να δίνουν τις μικρές και μεγάλες μάχες για την τοπική οικονομία, που συχνά πυκνά δοκιμάζεται από συγκυρίες και λανθασμένες πολιτικές, οι οποίες υπονόμευσαν (από άγνοια ή από αδυναμία πρόβλεψης) τις πλέον παραγωγικές προσπάθειες. Που οδήγησαν τους νέους στους γνωστούς πια δρόμους της εγκατάλειψης.
Ο Κλέαρχος Σαραντίδης, διευθυντής της ένωσης, η Αριστέα Νικάκη, διευθύντρια Γεωτεχνικών Υπηρεσιών της ΕΑΣ Καβάλας και η Μαρία Αναστασιάδη, η άλλη φωνή στην ΕΑΣ, με τη στήριξη του προέδρου Κωνσταντίνου Λεπίδα, έχουν στήσει μια ομάδα που «τραβάει μπροστά». Μια ομάδα που βήμα βήμα πείθει τους νέους να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα. «Δυστυχώς, οι νέοι, για πολλούς λόγους, κάποια στιγμή αποστασιοποιήθηκαν από τους συνεταιρισμούς και τα συνεργατικά σχήματα. Κάποιοι τώρα επιστρέφουν. Συμμετέχουν. Υπάρχει βέβαια μια σχετική γκρίνια, γιατί θέλουν άμεσα αποτελέσματα. Ασκούν κριτική, και μάλιστα πολλές φορές έντονη, αλλά έχουν τα δίκια τους. Θα κερδίσουν τη δική τους μάχη. Είναι ανάγκη η νέα γενιά να μπει δυναμικά σε έναν τομέα που ποτέ δεν θα χάσει την αξία του».
Ο Κλέαρχος Σαραντίδης, 43 χρόνια στον συνεταιρισμό, έχει περάσει από σαράντα κύματα και έχει καταφέρει να είναι εκεί για όλους και να προβλέπει.
Τα τρία προβλήματα
Αν θα μπορούσε να συνοψίσει τα προβλήματα που απασχολούν σήμερα τον αγροτικό κόσμο αλλά και τους συνεταιρισμούς, αυτά είναι η δυσπιστία με την οποία αντιμετωπίζουν οι τράπεζες τους παραγωγούς και τους συνεταιρισμούς, η μη σωστή εμπορία προϊόντων, καθώς έχουμε πολλά παραδείγματα όπου πολλοί διαθέτουν τη σοδειά τους χωρίς τιμολόγια, και τέλος οι τιμές των νωπών προϊόντων, οι οποίες πολλές φορές δεν καλύπτουν το κόστος – και αυτός είναι ένας λόγος που ο πρωτογενής τομέας εγκαταλείπεται.
Όπως και να έχει, η ΕΑΣ φαίνεται πως έχει βγει οριστικά από τον κύκλο της αμφισβήτησης και της ανασφάλειας, επενδύοντας σε προϊόντα όπως το ακτινίδιο και οι ελιές, τα οποία ήδη κυριαρχούν στην τοπική και τη διεθνή αγορά.
Συνεργασία με πανεπιστήμια
Κάθε συνεταιρισμός επιδιώκει τη σύνδεση με τις γεωπονικές και τις κτηνιατρικές σχολές, και η ΕΑΣ Καβάλας το έχει καταφέρει σε μεγάλο βαθμό. Οπως επισημαίνει ο κ. Σαραντίδης «υπάρχει συνεργασία με τα πανεπιστήμια, με τους φοιτητές, ενώ προσπαθούμε να συνεργαστούμε ακόμη και με τα δημοτικά σχολεία, ώστε τα παιδιά να δουν από κοντά πώς βγαίνει το λάδι. Κάποτε οι γονείς μας μάς φώναζαν να διαβάσουμε για να φύγουμε από τα χωράφια. Νομίζω ότι πλέον το κλίμα αυτό έχει αντιστραφεί. Εμείς επισήμως συμμετέχουμε σε πολλά προγράμματα πανεπιστημίων. Ποτέ δεν λέμε “όχι” στα πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού».
Τα προϊόντα που χάθηκαν
Η περιοχή κάποτε ήταν αυτάρκης. Στην πορεία, τα κλασικά παραδοσιακά προϊόντα έπαψαν να καλλιεργούνται σε μεγάλες εκτάσεις, με αποτέλεσμα και οι αγρότες να αναζητήσουν άλλες λύσεις. Σήμερα δεν στηρίζουν όπως παλιά προϊόντα όπως τα όσπρια, το καλαμπόκι, το ρύζι, η σόγια, το βαμβάκι, ο ηλίανθος, τα αμύγδαλα, τα κηπευτικά, τα σιτηρά. Η εξέλιξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού των αγροτών, οι οποίοι έχουν επιλέξει είτε να αλλάξουν επάγγελμα είτε να στραφούν σε νέες καλλιέργειες οι οποίες αποδεικνύονται περισσότερο προσοδοφόρες.
Ενας αγώνας 100 ετών, ένας αιώνας εμπιστοσύνης από τους παραγωγούς
Σε έναν χρόνο, η Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Καβάλας κλείνει 100 χρόνια από την ίδρυσή της, το 1927! Ως δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση, επί της ουσίας εκπροσωπεί τους 46 πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς των επαρχιών Καβάλας, Νέστου και Θάσου. Σύμφωνα με τον διευθυντή της ΕΑΣ Κλέαρχο Σαραντίδη, χρειάστηκαν χρόνος και πολλά «μαθήματα» για την μεγάλη επανεκκίνηση που έγινε το 2012. Από τα προβλήματα που είχαν συσσωρευτεί την περίοδο 1980-1990, σήμερα η ΕΑΣ Καβάλας κατάφερε να εξελιχθεί σε μια από τις πιο δυναμικές ενώσεις στην Ελλάδα, με κύκλο εργασιών που ξεπερνά τα 40 εκατομμύρια ευρώ, στηρίζοντας δυναμικά τους περίπου 2.000 παραγωγούς, οι οποίοι καλλιεργούν ακτινίδια, σπαράγγια, ελιές, αλλά και όσπρια, ρύζι, καλαμπόκι, ηλίανθο, σόγια.
Σήμερα, η ΕΑΣ Καβάλας, μέσω της ΑΤΛΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΚΕ (ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία για περισσότερη ευελιξία), δραστηριοποιείται στον τομέα της γεωτεχνικής, με πρατήρια γεωργικών εφοδίων στην περιοχή του Νέστου Καβάλας, με τέσσερα σημεία πώλησης στη Χρυσούπολη, το Ερατεινό, το Χρυσοχώρι, το Αγίασμα. Αντίστοιχα τμήματα υπάρχουν στην περιοχή των Τεναγών Φιλίππων, στη θέση του χωριού Δάτου, και στη Θάσο, στο χωριό Ραχώνι. Παράλληλα, έχει δημιουργήσει σημαντικές εγκαταστάσεις για προστιθέμενη αξία στα τοπικά προϊόντα.
Το εργοστάσιο τυποποίησης Ελιάς Θάσου (Προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας), με μεγάλη εξαγωγική δραστηριότητα στο Ισραήλ, είναι από αυτά που στήριξαν και στηρίζουν τους ελαιοπαραγωγούς. Κοντά σε αυτό και το εργοστάσιο τυποποίησης και επεξεργασίας ελιών τύπου Χαλκιδικής. Υπάρχει βεβαίως και το εργοστάσιο επεξεργασίας ακτινιδίων και σπαραγγιού (κυρίως των ακτινιδίων), που έχει ταυτιστεί πλέον με το οικονομικό μέλλον της περιοχής. Παρεμβάσεις με ξηραντήρια και αποθηκευτικούς χώρους έχουν γίνει για προϊόντα όπως το καλαμπόκι, τα σιτηρά και το ρύζι, αν η παραγωγή μειώνεται για διάφορους λόγους.
Εποχή προκλήσεων
«Ζούμε στην εποχή των προκλήσεων. Ο στόχος ήταν και παραμένει να προσφέρουμε σε κάθε παραγωγό τις καλύτερες λύσεις σε θέματα λίπανσης και φυτοπροστασίας, συνδυάζοντας καινοτόμα προϊόντα και τεχνολογίες με την υψηλού επιπέδου καθοδήγηση από τους γεωπόνους μας. Επίσης, εστιάζουμε στα γεωργικά εφόδια καθ’ όλη την καλλιεργητική περίοδο και, βεβαίως, στη δυναμική προώθηση των προϊόντων της περιοχής σε ελληνικές και διεθνείς αγορές» αναφέρει ο κ. Σαραντίδης.
Με βάση τα νέα δεδομένα που διαμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια, με την ολοένα αυξανόμενη απελευθέρωση των διεθνών και των τοπικών αγορών, η διοίκηση της ένωσης σε συνεργασία με τους εργαζομένους αποφάσισε να επαναπροσδιορίσει αρκετούς από τους στόχους και την οικονομική και εμπορική πολιτική της οργάνωση. Σε πολλές από τις δραστηριότητες της ένωσης δόθηκε ιδιαίτερο βάρος, με συνέπεια την αλματώδη ανάπτυξή τους και την ικανότητά τους να γίνουν σε πολύ ικανοποιητικά επίπεδα ανταγωνιστικές στα τοπικά αλλά και στα ευρύτερα γεωγραφικά όρια.
Σύγχρονη αγροτική οικονομία
Οι νέοι οικονομικοί και εμπορικοί στόχοι είχαν αποτελέσματα και ήταν αυτοί που βοήθησαν την ένωση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της σύγχρονης αγροτικής οικονομίας. Τα κατάφερε; Ολα δείχνουν πως ναι, καθώς σήμερα στους ανθρώπους και στις εγκαταστάσεις χτυπά η καρδιά των αγροτών της περιοχής. Ακόμα και αν οικονομικά δεν έχει φτάσει ακόμα σε αυτό που ονειρεύονται όλοι, η Ενωση έχει πετύχει την απόλυτη συνεργασία με χιλιάδες παραγωγούς που την εμπιστεύονται απόλυτα.
Ενας ιστορικός συνεταιρισμός
Η Καβάλα, από την ίδρυση της ΕΑΣ, ήταν από τις περιοχές που είχαν παράδοση στον πρωτογενή τομέα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα (εκτός των καπνών) κυριαρχούσαν προϊόντα όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι, τα αμύγδαλα και στη συνέχεια τα σπαράγγια, τα σύκα, οι ντομάτες, τα καρπούζια, τα όσπρια και βεβαίως τα σταφύλια. Ο,τι συνέβη σε άλλες περιοχές της Ελλάδας συνέβη και εδώ, με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθούν οι παραδοσιακές καλλιέργειες. Η ίδρυση της ΕΑΣ Καβάλας το 1927 αποδείχτηκε σημαντική στην ανάπτυξη του συνεταιριστικού κινήματος στην Ελλάδα, καθώς το θεσμικό πλαίσιο είχε ήδη αρχίσει να σταθεροποιείται μετά το 191, ύστερα από τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανάγκη αποκατάστασης των προσφύγων.
Ο συνεταιρισμός ως κοινωνικός φορέας
Η ίδρυση της ΕΑΣ Καβάλας το 1927 συμπίπτει με την άνθηση του συνεταιριστικού κινήματος στην Ελλάδα, παίζοντας κομβικό ρόλο στην ανασυγκρότηση μετά τους πολέμους. Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν οι συνεταιρισμοί -και βεβαίως η ΕΑΣ Καβάλας- στην αποκατάσταση των προσφύγων και την ανάπτυξη της γεωργίας μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Σταθμός ήταν η ίδρυση της Πανελλήνιας Συνομοσπονδίας Γεωργικών Συνεταιρισμών το 1935, ενώ η ιστορική εξέλιξη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, με τους αγροτικούς συνεταιρισμούς να παίζουν κεντρικό ρόλο στην ύπαιθρο. Η πορεία δεν ήταν ανάλογη των προσδοκιών, ειδικά προς το τέλος του περασμένου αιώνα.
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
