Γ. Μπέλλας: Τροχοπέδη για τους αμπελώνες η γραφειοκρατία με τις άδειες • Έλληνας Αγρότης

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»

Στο μακρινό Σουφλί, με τη σπουδαία παράδοση στο τσίπουρο, δημιουργεί εξαιρετικά προϊόντα αλλά κι αυτός παλεύει με αγώνα να αναπτύξει και να αναδείξει τα προϊόντα της ελληνικής γης.

Ο Γρηγόρης Μπέλλας από το Σουφλί είναι αμπελουργός, οινοποιός και αποσταγματοποιός τρίτης γενιάς ενώ στην οικογένειά του υπάρχει και διάδοχη κατάσταση που ήδη έχει κάνει αισθητή την παρουσία της.

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
[email protected]

Καλλιεργεί περίπου 300 στρέμματα στα οποία έχει φυτέψει τις ντόπιες ποικιλίες Καρναχαλάς (γηγενής ερυθρή όψιμη ποικιλία, που καλλιεργείται στην ευρύτερη περιοχή του Σουφλίου και της Θράκης αλλά και το νησί της Τενέδου), Μπογιαλαμάς (τοπική ποικιλία της Θράκης) και Κερατσούδα (τοπική ποικιλία της Θράκης και της Ανατολικής Ρωμυλίας).

Παράγει λευκά και κόκκινα κρασιά και τσίπουρο με ή χωρίς γλυκάνισο, καθώς και παλαιωμένα αποστάγματα. Τον συναντήσαμε στην Αθήνα,  στην οινική εκδήλωση «Ελληνικό Απόσταγμα 2026», στην οποία συμμετείχε με τον ανιψιό του Γιάννη Μπέλλα, παρουσιάζοντας παλαιά και νέα προϊόντα και μεταξύ αυτών το νέο τσίπουρο του αποσταγματοποιείου, το εξαιρετικό ‘Χρυσή Τομή’.

Ξεκινάμε τη συζήτησή μας με τον αμπελουργό ζητώντας του να μας αξιολογήσει την προσπάθεια που καταβάλλεται για την αναβίωση ξεχασμένων ελληνικών ποικιλιών ,ε τις οποίες και ο ίδιος ασχολείται. «Έχουμε πράγματι μια 20ετία ανάπτυξης των ελληνικών ποικιλιών και πηγαίνουμε καλά, θα μπορούσαμε όμως να πηγαίνουμε καλύτερα αν δεν είχαμε ως τροχοπέδη το κράτος, γιατί αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα» μας λέει σε αυστηρό τόνο ο Θρακιώτης παραγωγός. Και συνεχίζει εξηγώντας: «Η τροχοπέδη που ανέφερα αφορά τις νέες φυτεύσεις. Είναι μεγάλη η γραφειοκρατία και πολλά τα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε, με αποτέλεσμα πάρα πολλοί νέοι να μην έχουν τα μόρια για να πάρουν δικαιώματα για νέες φυτεύσεις  αμπελώνων».

Σύμφωνα με τον συνομιλητή μας η καθυστέρηση δεν έχει να κάνει με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα προσκόμματα που αυτή θέτει στους Έλληνες παραγωγούς, καθώς η ελληνική πολιτεία δεν κάνει σωστά τη δουλειά της- έτσι δημιουργούνται συνεχώς προβλήματα ανάπτυξης του ελληνικού αμπελώνα και το επάγγελμα του αμπελουργού σβήνει ραγδαία.

Όπως υποστηρίζει ο Γρηγόρης Μπέλλας αμπελώνες εγκαταλείπονται στη τύχη τους, οι νέοι παραγωγοί που επιθυμούν να συνεχίσουν δεν λαμβάνουν γρήγορα τα δικαιώματα για να παράγουν και η κατάσταση επιδεινώνεται. «Μερικές φορές μέχρι να λάβουν τα δικαιώματα οι παραγωγοί  έχει περάσει η ηλικία τους και το αμπέλι, ξέρετε,  κάνει απόσβεση στα 12 έτη. Αν κάποιος βάλει αμπέλι στα 40 του θα αρχίσει να έχει εισόδημα στα 52 του!  Μέχρι τότε θα ξοδεύει πολλά χρήματα. Αν μάλιστα έχει δυσκολίες στις φυτεύσεις και δεν παράγει, τότε τελειώνει εκεί το όλο θέμα… Όπως συμβαίνει σε διάφορες καλλιέργειες στην Ελλάδα » μας εξηγεί ο παραγωγός από το Σουφλί.

Ο ίδιος καλλιεργεί σιτάρι, μηδική για ζωοτροφές, ηλιόσπορο κ.ά. Έμπειρος γεωργός ο Γρ. Μπέλλας γνωρίζει πολύ καλά την έννοια του κόστους παραγωγής το οποίο λόγω φυτοφαρμάκων έχει αυξηθεί κατά περίπου 35% ενώ πολύ υψηλό είναι και το ενεργειακό κόστος που κάνει τον Έλληνα παραγωγό μη ανταγωνιστικό σε σχέση με τους άλλους Ευρωπαίους. «Ο Γερμανός γεωργός καλλιεργεί σιτάρι με μικρότερες αποδόσεις και κερδίζει χρήματα για να ζήσει την οικογένειά του και ο Έλληνας καλλιεργεί σιτάρι με μεγαλύτερες αποδόσεις αλλά δεν κερδίζει χρήματα» σχολιάζει.

Εργατικά χέρια: Πονεμένη ιστορία…

Η εξεύρεση εργατικών χεριών για τις καλλιέργειες είναι άλλη μια πονεμένη ιστορία και ο συνομιλητής μας δεν μασάει τα λόγια του: «Δεν υπάρχουν πλέον εργατικά χέρια και δεν βλέπω να γίνεται τίποτα και από το ελληνικό κράτος» λέει ο Γρ. Μπέλλας και εξηγεί: «Υπήρξαν διακρατικές συμφωνίες αλλά έγιναν σε λάθος βάση. Είχαμε συμφωνίες για να έρθουν εργαζόμενοι από π.χ. τις Φιλιππίνες ή το Βιετνάμ, προκειμένου να απασχοληθούν για 11 μήνες στην Ελλάδα. Ένδεκα μήνες ένας Έλληνας αγρότης δεν μπορεί να απασχολήσει τον εργαζόμενο που του παρέχει το κράτος γιατί είναι τέτοια η φύση της δουλειά μας- είναι δώρο άδωρο».

Αγροτοένσημα και Ρομά

«Δεν ξέρω αν είναι πιο συμφέρουσα η επιλογή της Αιγύπτου που ακούγεται. Είναι όμως μέσα στην σκέψη μου να χρησιμοποιήσω εργατικό δυναμικό από την Αίγυπτο  επειδή έχω τη δυνατότητα να τους απασχολήσω σε πολλές αγροτικές εργασίες  κατά τη διάρκεια της χρονιάς».

Όσο για τους Ρομά ο συνομιλητής μας επισημαίνει: «Λαμβάνουν επιδόματα από την πολιτεία κι ως εκ τούτου δεν θέλουν να τους βάλεις αγροτοένσημο. Αν όμως δεν τους βάλεις, δεν θα μπορέσεις να δικαιολογήσεις έξοδα με αποτέλεσμα να εμφανίζεις πωλήσεις χωρίς έξοδα. Είναι μια κατάσταση με αδιέξοδα τα οποία είναι εύκολο να λυθούν αλλά δεν λύνονται» επισημαίνει ο Γρ. Μπέλλας.

«Αναπτυχθήκαμε, δεν είμαστε πλέον… πάρεργο των αμπελουργών

Παράγονται όλο και καλύτερα προϊόντα, λανσάρονται με πιο σύγχρονους τρόπους και κατακτάνε μεγαλύτερα κομμάτια του κοινού καθώς και πολλούς νέους σε ηλικία καταναλωτές

Ο Γρ. Μπέλλας δημιούργησε το οινοποιείο του το 1997 κι έκτοτε έχει κάνει επενδύσεις εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεών του. Παράγει 110.000 φιάλες κρασιού τον χρόνο και διανέμει σε κάβες και εστιατόρια από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Αθήνα. Τον ρωτάμε για τη προοπτική των εξαγωγών: αν και η εταιρεία του πραγματοποιούσε στο παρελθόν εξαγωγές στη Ευρώπη, σήμερα ο ίδιος δε φαίνεται πολύ ‘ζεστός’ σε μια τέτοια προσπάθεια. «Δεν πιστεύω τόσο πολύ στις εξαγωγές αν και γνωρίζω ότι για κάποιους θεωρούνται η ‘χρυσή κότα’. Υπάρχει ανταγωνισμός από το εξωτερικό κι εμείς δεν έχουμε την κατάλληλη οργάνωση. Υπάρχει και στις εξαγωγές η τροχοπέδη που σας ανέφερα προηγούμενα από κρατικούς φορείς- πρέπει να ξεπεράσεις πολλά εμπόδια για να κάνεις εξαγωγή». 

Στο παρελθόν η αποσταγματοποιία ήταν πάρεργο για τους οινοποιούς, εδώ και μερικά χρόνια όμως κερδίζει έδαφος: παράγονται όλο και καλύτερα προϊόντα, λανσάρονται με πιο σύγχρονους τρόπους και κατακτάνε μεγαλύτερα κομμάτια του κοινού καθώς και πολλούς νέους σε ηλικία καταναλωτές που αναζητούν μέσω των αποσταγμάτων την ταυτότητά τους μέσα σε έναν κόσμο αλκοολούχων ποτών όπου για δεκαετίες κυριαρχούσαν οι επιλογές από το εξωτερικό.

Η οικογένεια Μπέλλα ήταν επί δεκαετίες αποσταγματοποιοί, η αλλαγή όμως στον κλάδο, όπως μας εξηγεί ο Γρ. Μπέλλας, έγινε τη δεκαετία του 1990. «Η απόσταξη γινόταν σε ορισμένες περιοχές της χώρας όπως το Σουφλί, ο Τύρναβος, η Κρήτη κ.ά. Όπου υπήρχαν αμπέλια και γίνονταν ερυθρές οινοποιήσεις, ο παραγωγός είχε τη δυνατότητα να παράξει τσίπουρο. Τα ‘καζάνια’ άνοιγαν για δύο μήνες τον χρόνο, οι αποσταγματοποιοί απέσταζαν τις ποσότητες που ήθελαν οι ίδιοι και η κατανάλωση γινόταν τοπικά και μέσα από αυτή την κατανάλωση ο αμπελουργός συμπλήρωνε το εισόδημά του. Μετά την αλλαγή της νομοθεσίας στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η εικόνα άλλαξε καθώς περισσότεροι παραγωγοί άρχισαν να δημιουργούν σε όλη την επικράτεια αποσταγματοποιεία. Εμείς, οι οποίοι φτιάχναμε αποστάγματα ως ‘διήμεροι’ από την εποχή του προπάππου μου,  μπήκαμε στην αγορά με ετικέτες το 1994. Στην αρχή είχαμε τα αποστάγματα ως πάρεργο. Η κατάσταση μετά από 30 χρόνια έχει βελτιωθεί πάρα πολύ, το ίδιο το προϊόν έχει βελτιωθεί και πουλάει πλέον καλά σε όλη την Ελλάδα. Έχει βελτιωθεί και η ποιότητα καθώς ο ανταγωνισμός βοήθησε πολύ σε αυτόν τον τομέα» μας είπε ο Γρ. Μπέλλας.

Το οινοποιείο του είναι επισκέψιμο και δέχεται πολλούς επισκέπτες σε ετήσια βάση οι οποίοι ξεναγούνται στο υπέροχο κόσμο της παραδοσιακής αποσταγματοποιίας. Παρόλα αυτά ο ίδιος θεωρεί ότι το να βρίσκεται κανείς μακριά από τα αστικά κέντρα κάνει την υπόθεση της προβολής και της προώθησης των προϊόντων και του οινοποιείου δύσκολη. «Τα οινοποιεία που βρίσκονται κοντά σε αστικά κέντρα και συνδέονται με μεγάλες οδούς έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να πετύχουν τον σκοπό τους ως επισκέψιμα» εξηγεί στον «Ε.Α.».

Κλείνουμε με την κλιματική αλλαγή που απασχολεί τους πάντες στην αμπελουργία. «Αντιμετωπίζουμε προβλήματα ύδρευσης σήμερα αλλά προβλήματα υπήρχαν και στο παρελθόν» μας είπε ο Γρ. Μπέλλας, «θεωρώ ότι υπάρχουν κλιματικοί κύκλοι με περιόδους ξηρασίας και περιόδους με περισσότερες βροχές και χιόνια. Υπάρχει πράγματι θέμα τα τελευταία χρόνια γιατί οι σύγχρονες ξηρασίες είναι πιο έντονες. Εμείς όμως δεν μπορούμε να δώσουμε λύσεις…».

Νέες άδειες σε νέους καλλιεργητές

Κλείνουμε τη συζήτησή μας ζητώντας από τον Γρ. Μπέλλα τη γνώμη του για τις εξελίξεις στον αγροτικό κλάδο- μιλήσαμε μαζί του λίγο πριν τη συνάντηση του Πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη με τους ‘σκληρούς’ των αγροτικών μπλόκων- συζήτηση η οποία μπορεί να οδήγησε στην λήξη της σύγκρουσης, δεν έδωσε όμως τις λύσεις που ζητούσε διακαώς ο αγροτικός κόσμος. «Η πολιτεία πρέπει να φροντίσει να δοθούν άδειες για φυτεύσεις νέων αμπελώνων και  να δοθούν οι άδειες αυτές σε νέους στην ηλικία παραγωγούς για να μείνουν όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι στο επάγγελμα. Σε λίγο καιρό δεν θα έχουμε ούτε ρώγα σταφύλι» επισημαίνει.

Το Σουφλί στον «χάρτη» αν είχαμε δέκα οινοποιία

Η παραγωγή αυθεντικού τσίπουρου είναι παράδοση αιώνων στο Σουφλί, η πόλη όμως δεν έχει καταφέρει ακόμα να μπει στον ‘οινοποιητικό χάρτη’ της χώρας όπως η Νεμέα, η Γουμένισσα ή η Σαντορίνη κι αυτό είναι κάτι που απασχολεί τους παραγωγούς στην Θράκη. «Μπορεί η ιστορία να ‘λέει’ ότι είμαστε μια πλούσια σε παραγωγή τσίπουρου περιοχή, όμως μια περιοχή χαρακτηρίζεται από ένα προϊόν όταν υπάρχουν μεγάλες επιχειρήσεις που παράγουν και πουλάνε με επιτυχία αυτό το προϊόν. Αν υπήρχαν στην περιοχή μας 10 οινοποιεία θα μπορούσαμε να γίνουμε ευρύτερα γνωστοί και να αναδειχθεί το Σουφλί ως παραγωγική ζώνη, δεν υπάρχουν όμως… Χρειάζεται συνέργια της πρωτογενούς παραγωγής, της μεταποίησης και του εμπορίου για να γίνει κάτι τέτοιο» μας λέει ο Γρ. Μπέλλας.

Σχετικά άρθρα:

Μάξιμος Χαρακόπουλος: Η παρέμβαση που τον οδήγησε στα ανώτατα αξιώματα… Κρίμα κι άδικο! Έμεινε στην ισοπαλία ο Ολυμπιακός με γκολ στο 90+3′ Δείτε πως αντέδρασε ο Βασίλης Σπανούλης όταν είδε άδεια την αίθουσα των δημοσιογράφων μετά το ματς της Μονακό Προκαλεί ο Σκοπιανός Μίτσκοσκι: «Για μένα το όνομα Μακεδονία είναι ιερό»!