Ένας φτερωτός στρατιώτης στον πόλεμο των αποβλήτων της ελιάς

Τα απόβλητα από την παραγωγή ελαιολάδου αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα στις μεσογειακές χώρες, με τα ελαιοτριβεία να παράγουν κάθε χρόνο μεγάλες ποσότητες ελαιοπυρήνα. Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να προτείνει μια καινοτόμο και βιώσιμη λύση: τη μετατροπή των αποβλήτων ελιάς σε οργανικό λίπασμα, με τη βοήθεια των προνυμφών της μαύρης μύγας του στρατιώτη (Hermetia illucens), ενός εντόμου που φαίνεται να πολεμά αποτελεσματικά τη ρύπανση, μειώνοντας τα παθογόνα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ελαιοπαραγωγής.

Η μαύρη μύγα του στρατιώτη (Hermetia illucens) είναι ένα είδος εντόμου του οποίου οι προνύμφες έχουν εξαιρετική ικανότητα να καταναλώνουν και να μετατρέπουν οργανικά απόβλητα, όπως υπολείμματα τροφίμων και αγροτικά παραπροϊόντα, σε δύο πολύτιμα προϊόντα:

• βιομάζα υψηλής θρεπτικής αξίας, πλούσια σε πρωτεΐνες και λιπαρά, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ζωοτροφή,
• frass, δηλαδή το υπόλειμμα της εκτροφής (περιττώματα προνυμφών, υπολείμματα τροφής και τμήματα του εντόμου), το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί ως οργανικό λίπασμα.

Οι ερευνητές επιδίωξαν να απαντήσουν σε ένα κρίσιμο ερώτημα:
πώς επηρεάζει η προσθήκη ελαιοπυρήνα στη διατροφή των προνυμφών της μαύρης μύγας του στρατιώτη την ποιότητα και τη μικροβιακή σύσταση του παραγόμενου λιπάσματος;

Η μελέτη εστίασε:

• στη θρεπτική αξία του frass,
• στη μικροβιακή του κοινότητα (βακτήρια και μύκητες),
• και στην παρουσία δυνητικά παθογόνων μικροοργανισμών.

Το πείραμα έγινε σε βιομηχανικές συνθήκες στην Πορτογαλία, ώστε τα αποτελέσματα να αντικατοπτρίζουν πραγματικές συνθήκες παραγωγής. Οι προνύμφες της  μύγας  εκτράφηκαν για 13 ημέρες με τρεις διαφορετικές δίαιτες:

1. δίαιτα χωρίς ελαιοπυρήνα (δίαιτα ελέγχου),
2. δίαιτα με 35% ελαιοπυρήνα,
3. δίαιτα με 84% ελαιοπυρήνα.

Μετά την εκτροφή, το frass συλλέχθηκε και αναλύθηκε σε τρεις μορφές:

• φρέσκο,
• θερμικά επεξεργασμένο (70°C για 1 ώρα, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία),
• και πελλετοποιημένο.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τη χημική του σύσταση (άζωτο, φώσφορο, κάλιο, οργανική ύλη) καθώς και τη μικροβιακή ποικιλότητα, χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης DNA (γονίδια 16S rRNA για βακτήρια και ITS για μύκητες).

1. Η θρεπτική αξία του λιπάσματος διατηρείται

Ανεξάρτητα από την ποσότητα ελαιοπυρήνα στη δίαιτα των προνυμφών:

• το frass διατήρησε σταθερά επίπεδα βασικών θρεπτικών στοιχείων
• χαρακτηριστικά που το καθιστούν κατάλληλο ως οργανικό λίπασμα

Ούτε η θερμική επεξεργασία ούτε η πελλετοποίηση επηρέασαν αρνητικά τη θρεπτική του ποιότητα.

2. Μείωση μικροβιακής ποικιλότητας και παθογόνων

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τη μικροβιακή σύσταση του frass:

• όσο αυξανόταν η συμμετοχή του ελαιοπυρήνα στη δίαιτα, μειωνόταν η ποικιλότητα βακτηρίων και μυκήτων,

• στο υψηλότερο ποσοστό ελαιοπυρήνα (84%) καταγράφηκε σημαντική μείωση δυνητικά παθογόνων μικροοργανισμών.

Οι ερευνητές αποδίδουν αυτό το φαινόμενο στις φαινολικές ενώσεις του ελαιοπυρήνα, γνωστές για την αντιμικροβιακή τους δράση, οι οποίες φαίνεται να λειτουργούν ως ένας φυσικός «εξυγιαντικός» παράγοντας.

Η μελέτη έδειξε ότι τα πολύ υψηλά ποσοστά ελαιοπυρήνα μειώνουν την αποδοτικότητα βιομετατροπής, δηλαδή την ικανότητα των προνυμφών της μαύρης μύγας του στρατιώτη να μετατρέπουν το υπόστρωμα σε βιομάζα. Αυτό υποδεικνύει ότι απαιτείται σωστός σχεδιασμός των μιγμάτων για να επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ αποδοτικότητας και περιβαλλοντικού οφέλους.

Η μελέτη καταλήγει στο ότι η αξιοποίηση του ελαιοπυρήνα μέσω της εκτροφής προνυμφών της μαύρης μύγας του στρατιώτη (Hermetia illucens) αποτελεί μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική λύση. Παράγει ποιοτικό οργανικό λίπασμα, μειώνει την παρουσία παθογόνων μικροοργανισμών και ενισχύει την κυκλική οικονομία στον αγροδιατροφικό τομέα.

Σχετικά άρθρα:

Χρήσιμα: Παράταση υποβολής αιτήσεων για σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας μέχρι 31 Οκτωβρίου 2025 Άνοιξαν οι αιτήσεις για το πρόγραμμα στήριξης του τουρισμού στη Βόρεια Εύβοια Ο Μιχάλης Χαμαλέλλης αναλαμβάνει CEO της ΜΠΑΡΜΠΑ ΣΤΑΘΗΣ Άμεσα οι πίνακες στην εξισωτική, ακολουθούν ενστάσεις για 8 ημέρες, αγωνία για χιλιάδες ΑΦΜ χωρίς βοσκότοπο