Πώς το νέο σύστημα επισήμανσης στην Αυστραλία απειλεί την φήμη του εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου

Το γαλλικής έμπνευσης ευρωπαϊκό σύστημα επισήμανσης στις ετικέτες των τροφίμων Nutri Score έχει δεχθεί πολύπλευρη και σκληρή κριτική γιατί παραπλανά τους καταναλωτές υποβαθμίζοντας την εικόνα  όχι μόνο του (εξαιρετικού παρθένου) ελαιολάδου, των επιτραπέζιων ελιών, αλλά και άλλων φυσικών υγιεινών προϊόντων υψηλής  διατροφικής αξίας. Ευτυχώς δεν επιβλήθηκε σαν υποχρεωτική επισήμανση, αν και αρκετές μεγάλες αλυσίδες λιανικής το απαιτούν από τους προμηθευτές τους. Εγκαταλείπουν οι επιχειρήσεις την ετικέτα του Nutriscore . Παραπλανητική η σήμανση για το ελαιόλαδο . 

Τα δυσάρεστα και ανησυχητικά νέα έχονται από την Αυστραλία, όπου και εκεί θα επιβληθεί μία ανάλογη νέα υποχρεωτική χρήση του συστήματος αξιολόγησης υγείας με αστέρια (HSR) για όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα επηρεάζοντας αρνητικά το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο (EVOO), το οποίο κινδυνεύει να χαρακτηριστεί «ανθυγιεινό» λόγω αυτής της απλοποιημένης κλίμακας.

Η αυστραλιανή κυβέρνηση ψήφισε πρόσφατα την υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος Health Star Ratings (HSR) για όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας στις διατροφικές πληροφορίες και την αύξηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Το σύστημα αυτό, το οποίο εισήχθη το 2014 ως εθελοντικό, επιτρέπει στους καταναλωτές να συγκρίνουν εύκολα την διατροφική ποιότητα παρόμοιων προϊόντων, απονέμοντας βαθμολογία από 1,5 έως 5 αστέρια, με βάση την περιεκτικότητα σε ενέργεια, κορεσμένα λιπαρά, ζάχαρη, νάτριο και άλλες θρεπτικές ουσίες.

Η σχεδίαση του συστήματος HSR είναι απλή και γρήγορη: όσο περισσότερα αστέρια, τόσο πιο υγιεινό θεωρείται το προϊόν. Ωστόσο, αυτή η απλοποίηση προκαλεί δυσκολίες για προϊόντα όπως το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο (EVOO), του οποίου τα επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη για την υγεία δεν αποτυπώνονται σωστά στον αλγόριθμο αξιολόγησης.

Η αρνητική επίδραση στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
Για τη βιομηχανία ελαιολάδου της Αυστραλίας, η υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος Health Rating (HR) είναι μια σημαντική πρόκληση. Ο αλγόριθμος δεν αναγνωρίζει τα αποδεδειγμένα οφέλη του εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου (EVOO), το οποίο συχνά κατατάσσεται ως λιγότερο υγιεινό από τα επεξεργασμένα έλαια όπως το κραμβέλαιο (canola) ή το ηλιέλαιο. Αυτό μπορεί να παραπλανήσει τους καταναλωτές που αναζητούν ισχυρές διατροφικές επιλογές και να βλάψει την αντίληψη για το προϊόν στην εγχώρια αγορά.

Ο Μάικλ Σάουθαν, διευθύνων σύμβουλος της Αυστραλιανής Ένωσης Ελαιολάδου (AOA), δήλωσε: «Το λέμε από το 2014: αυτό το σύστημα κατάταξης βλάπτει τους παραγωγούς εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου και παραπλανά τους καταναλωτές που θέλουν να κάνουν υγιεινές επιλογές. Ο υπολογιστής βαθμολογίας επικεντρώνεται στα κορεσμένα λιπαρά και δεν λαμβάνει υπόψη τα πολύ ευρύτερα οφέλη για την υγεία του EVOO».

Ο Σάουθαν τόνισε ότι οι ελιές και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι αποδεδειγμένα υπερτροφές (superfoods), που συμβάλλουν στην καρδιοαγγειακή και μεταβολική υγεία, και ότι η παραγωγή τους στην Αυστραλία πληροί τα παγκόσμια πρότυπα ποιότητας.

«Σε αυτή την κατάσταση, η υποχρεωτική επισήμανση της υγείας με αστέρια για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο θα είναι ένα μεγάλο πλήγμα για τη βιομηχανία μας», πρόσθεσε.

Ανακοίνωση υπεράσπισης του κλάδου και έκκληση για δράση
Η AOA έχει καλέσει τους υγειονομικούς υπεύθυνους να αναγνωρίσουν επιστημονικά το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ως υγιεινή πηγή ενέργειας, την ώρα που οι Αυστραλοί καταναλώνουν όλο και περισσότερο επεξεργασμένα τρόφιμα. Σύμφωνα με τον Σάουθαν: «Η βιομηχανία μας προσφέρει ένα εντελώς ακατέργαστο, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά λάδι, το οποίο εξάγεται απαλά από τη σάρκα της ελιάς στην φυσική του μορφή. Πρέπει να αναγνωριστεί ως τέτοιο».

Ο κλάδος αναμένει την αναθεώρηση των αυστραλιανών διατροφικών οδηγιών, οι οποίες βρίσκονται υπό αναθεώρηση και αναμένονται στο τέλος αυτής της χρονιάς. Οι νέες οδηγίες ίσως περιλαμβάνουν πιο ισχυρές συστάσεις για τα υγιεινά λιπαρά και τα λειτουργικά τρόφιμα.

Εν τω μεταξύ, οι ελιές και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο έχουν λάβει σημαντική υποστήριξη από τις νέες κατευθυντήριες γραμμές υγιεινής διατροφής των ΗΠΑ, ενισχύοντας τα επιστημονικά στοιχεία για τα οφέλη τους. Για να διαδοθεί περαιτέρω αυτή η πληροφορία, το Ινστιτούτο Ευεξίας Ελιάς διοργάνωσε ένα διαδικτυακό σεμινάριο στα τέλη της περασμένης χρονιάς, αναδεικνύοντας τα θετικά αποτελέσματα για την υγεία του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, καθιστώντας το έναν βασικό πόρο για εκπαιδευτικούς, παραγωγούς και μέσα ενημέρωσης.

Η αυστραλιανή βιομηχανία ελαιολάδου ελπίζει ότι, με έναν συνδυασμένο τρόπο προσέγγισης μέσω της κανονιστικής υπεράσπισης και της εκπαίδευσης των καταναλωτών, η τρέχουσα αντίληψη θα διορθωθεί και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο θα εκτιμηθεί για τα πραγματικά διατροφικά του οφέλη.

Η θέση του ελαιολάδου στην Αυστραλία

Η Αυστραλία, χώρα του Νότιου ημισφαίριου, έχει μια δική της αξιοσημείωτη παραγωγή ελαιολάδων περί τους 18 χιλ. τόνους κατά μ.ό. ετησίως. Αυστραλία: Ρεκόρ παραγωγής και ποιότητας στο ελαιόλαδο το 2025 . Το Αυστραλιανό Συμβούλιο Ελαιοκομίας είναι ιδιαίτερα δραστήριο.  Η κατανάλωσή της ανέρχεται στους 53 χιλ. τόνους και η διαφορά καλύπτεται από εισαγωγές 37 χιλ. τόνων, ενώ εξάγει και 2 χιλ. τόνους. Σταδιακά το μεγαλύτερο μερίδιο των εισαγωγών έχει περιέλθει στην Ισπανία (20 με 30 χιλ. τόνους), με την Ιταλία να ακολουθεί με 4 έως 8 χιλ. τόνους. Οι ελληνικές εξαγωγές έχουν πέσει κάτω από τους χίλιους τόνους ετησίως παρά την ύπαρξη της ελληνικής Ομογένειας. Οι εξαγωγές της Τουρκίας είχαν αυξηθεί ξεπερνώντας τους χίλιους τόνους αλλά επλήγησαν από την απαγόρευση των εξαγωγών (βλέπε  Οι Τούρκοι εξαγωγείς σε απόγνωση για τα συσσωρευμένα αποθέματα ελαιολάδου από την απαγόρευση εξαγωγών ).

με πληροφορίες από Oleo Revista

Σχετικά άρθρα:

Δεν αντιστάθμισαν τις μεγάλες απώλειες παραγωγής οι υψηλές τιμές στο επιτραπέζιο αχλάδι – Fresher Σε αύξηση εξαγωγών οίνου κατά 25% εντός 3ετίας ποντάρει η Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας – Winetrails Αγροτικές Ειδήσεις: Φορέας Απόκτησης Ακινήτων: Προς ανάδειξη αναδόχου Η Ισπανία στοχεύει τους 1,8 εκ. τόνους ελαιολάδου, μείωση 0,2% ετησίως οι επιτραπέζιες ελιές