Με δικαίωμα για ειδική βάμβακος και πριμ στα αγροπεριβαλλοντικά οι «μικροί» καλλιεργητές στην επικείμενη ΚΑΠ
Στην Ελλάδα ένα παρόµοιο καθεστώς επιδότησης ίσχυε την περασµένη περίοδο (2015-2022), όπου συµµετείχαν 101.171 ΑΦΜ, και µπορούσαν να ενταχθούν όσοι κατείχαν δικαιώµατα κάτω των 1.250 ευρώ το 2015, δηλαδή, το πρώτο έτος εφαρµογής της τότε ΚΑΠ.
Τα 50 ευρώ ανά στρέµµα και το πορτογαλικό µοντέλο
Με βάση τα σηµερινά δεδοµένα, το νέο καθεστώς µικροκαλλιεργητών αναµένεται να λειτουργήσει ως ένα µέσο επιδότησης κυρίως των ετεροεπαγγελµατιών µε αποδεδειγµένη όµως αγροτική δραστηριότητα και δευτερευόντως των συνταξιούχων, που προγραµµατίζεται να αποκλειστούν από τη φθίνουσα εισοδηµατική στήριξη (τσεκ) το 2032.
Ένα µέσο ποσό κοντά στα 50 ευρώ/στρέµµα επιδότηση (ανάλογα και την αγρονοµική περιφέρεια) για το καθεστώς µικροκαλλιεργητών προκύπτει εφόσον προστεθούν τα τρέχοντα µέσα ποσά των καθεστώτων που αντικαθιστά, δηλαδή τσεκ, αναδιανεµητική, πριµ νεαρών, εξισωτική, συνδεδεµένες ενισχύσεις.
Βέβαια η κάθε χώρα µπορεί να επιλέξει να πληρώνει το πριµ στους µικροκαλλιεργητές και ως εφάπαξ ποσό και όχι ανά στρέµµα. Σε αυτά τα πλαίσια, ενδιαφέρον παρουσιάζει το πώς προσεγγίζει την επιδότηση µικροκαλλιεργητών στην τρέχουσα ΚΑΠ η Πορτογαλία. Βέβαια στην τρέχουσα περίοδο το όριο ενίσχυσης είναι 1.250 ευρώ το στρέµµα και οι δικαιούχοι δεν µπορούν να συµµετέχουν σε κανένα άλλο καθεστώς (ούτε eco-schemes) αλλά δικαιούνται κανονικά εξισωτική.
Συγκεκριµένα, οι Πορτογάλοι χρησιµοποιούν «σκαλοπάτια» µε εφάπαξ ποσά:
- Εκµεταλλεύσεις έως 10 στρµ: 500 ευρώ εφάπαξ.
- Από 10-20 στρµ: 850 ευρώ εφάπαξ.
- Άνω των 20 στρµ.: 1.050 ευρώ εφάπαξ.
Αντίστοιχα οι Λετονοί πληρώνουν 500 ευρώ εφάπαξ εκµεταλλεύσεις 10-30 στρεµµάτων, οι Τσέχοι 31,2 ευρώ το στρέµµα σε εκµεταλλεύσεις 10-40 στρέµµατα.
Κριτήρια δικαιούχων
Ο ορισµός για τον µικροκαλλιεργητή είναι ελεύθερος ανά κράτος-µέλος. Ο πανευρωπαϊκός ορισµός της «µικρής εκµετάλλευσης» αφορά µονάδες µε Τυπική Απόδοση 8.000-25.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 150.000 εκµεταλλεύσεις στην Ελλάδα µε βάση τα στοιχεία του ∆ικτύου ∆εδοµένων Γεωργικής Λογιστικής (∆ΙΓΕΛΠ). Οι πιο κάτω (2.000-8.000 ευρώ) θεωρούνται «πολύ µικρές» και οι άλλες οριακά βιώσιµες.
Γενικότερα από τα κράτη-µέλη χρησιµοποιούνται ως κριτήρια ορισµού µικρών εκµεταλλεύσεων τα εξής:
- Τυπική Απόδοση εκµετάλλευσης, που έχει άµεση σχέση µε τον αριθµό στρεµµάτων αλλά µε ιδιαίτερη βαρύτητα στην χρήση γης.
- Ύψος αγροτικού εισοδήµατος σε συνδυασµό µε το µερίδιό του στο συνολικό οικογενειακό εισόδηµα.
- Ύψος επιδοτήσεων. Το τελευταίο αυτό κριτήριο χρησιµοποιήθηκε από τη χώρα µας για τον ορισµό του µικροκαλλιεργητή την περίοδο 2015-2022.
Τρύπιο φίλτρο για τις επιδοτήσεις ο «ενεργός αγρότης»
Η Ελλάδα αποφάσισε για την ΚΑΠ 2023-2027 να ακολουθήσει την πρακτική «business as usual» για τον ορισµό του ενεργού αγρότη, δηλαδή να µην αποτελεί κάποιο ιδιαίτερο κριτήριο λήψης επιδοτήσεων, µε τα γνωστά αποτελέσµατα. ∆ηλαδή ουσιαστικά έλεγε ότι όσοι λαµβάνουν άµεσες ενισχύσεις έως 5.000 ευρώ (το 90% των δικαιούχων) ήταν αυτόµατα ενεργοί αγρότες χωρίς κανέναν άλλον έλεγχο. Και όποιος έπαιρνε άνω των 5.000 ευρώ πρέπει να αποδεικνύει ότι το ετήσιο ποσό των άµεσων ενισχύσεων είναι τουλάχιστον το 5% των συνολικών εσόδων, που αποκτήθηκαν από µη γεωργικές δραστηριότητες. ∆ηλαδή αν λαµβάνει 10.000 ευρώ άµεσες ενισχύσεις θα πρέπει να µην έχει συνολικά έσοδα από άλλες δραστηριότητες (πέρα από γεωργικές) 200.000 ευρώ. Μιλάµε για απειροελάχιστες περιπτώσεις, µε το φίλτρο του ενεργού αγρότη να µην έχει σχεδόν κανέναν αντίκτυπο στον µηχανισµό των επιδοτήσεων. Αυτό καλείται η Ελλάδα να το αλλάξει την ερχόµενη περίοδο καθώς η Κοµισιόν αναφέρει ότι: «Με στόχο την περαιτέρω βελτίωση της απόδοσης της ΚΑΠ, η στήριξη του εισοδήµατος µε βάση την έκταση θα πρέπει να στοχεύει στους αγρότες που ασκούν τη γεωργία ως κύρια δραστηριότητα».
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
