Η συμβολή του πρωτογενή τομέα στην ελληνική περιφερειακή οικονομία

Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2023, αποτυπώνουν την περιθωριοποίηση του πρωτογενούς τομέα και των Περιφερειών με ισχυρή αγροτική βάση ενώ παράλληλα η συνολική Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (*)  σε τρέχουσες τιμές αυξήθηκε κατά 7,3% σε σύγκριση με το 2022 φτάνοντας τα 196 δισ. ευρώ (Πίνακας 1).

Σε εθνικό επίπεδο, ο πρωτογενής τομέας συμβάλλει με 8,4 δισ. ευρώ, δηλαδή μόλις το 4,3% της συνολικής ΑΠΑ. Αντιθέτως ο τομέας Δραστηριότητες Υπηρεσιών Παροχής Καταλύματος και Υπηρεσιών Εστίασης, μαζί με το Χονδρικό και Λιανικό Εμπόριο, τη  Μεταφορά και Αποθήκευση πρωτοστατεί με 48,6 δισ. € (25% του συνόλου).

Αττική: οικονομικός γίγαντας, αγροτικός νάνος

Η Αττική, με σχεδόν το 49% της εθνικής ΑΠΑ (95,8 δισ. ευρώ), εμφανίζει την πιο αδύναμη σχέση με τον πρωτογενή τομέα. Η Γεωργία, η Δασοκομία και η Αλιεία συνεισφέρουν μόλις 292 εκατ. ευρώ, ποσοστό κάτω από 0,4% . 

Περιφέρειες με σχετικά ισχυρό αγροτικό τομέα

Οι Περιφέρειες με σχετικά ισχυρό αγροτικό τομέα (συμμετοχή άνω του 10% στη συνολική ΑΠΑ) αναδεικνύονται οι Πελοπόννησος, Θεσσαλία, Δυτική Μακεδονία, Δυτική Ελλάδα, και η Κρήτη. 

Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η Κεντρική Μακεδονία, όπου ο πρωτογενής τομέας σμμετέχει με 2,17 δισ. ευρώ.

Παρακάτω φαίνονται οι πίνακες με τα στοιχεία για κάθε περιφέρεια:

Όπου Α=Γεωργία, Δασοκομία και Αλιεία, Β=Ορυχεία και Λατομεία,Γ=Μεταποίηση,
Δ=Παροχή Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού,
Ε=Παροχή Νερού, Επεξεργασία Λυμάτων, Διαχείριση Αποβλήτων και Δραστηριότητες Εξυγίανσης, ΣΤ=Κατασκευές, Ζ=Χονδρικό και Λιανικό Εμπόριο, Επισκευή Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Μοτοσυκλετών, Η=Μεταφορά και Αποθήκευση, Θ=Δραστηριότητες Υπηρεσιών Παροχής Καταλύματος και Υπηρεσιών Εστίασης, Ι=Ενημέρωση και Επικοινωνία, Κ=Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές Δραστηριότητες, Λ=Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας,Μ=Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές Δραστηριότητες, Ν=Διοικητικές και Υποστηρικτικές Δραστηριότητες, Ξ=Δημόσια Διοίκηση και Άμυνα, Ο=Εκπαίδευση, Π=Δραστηριότητες σχετικές με την Ανθρώπινη Υγεία και την Κοινωνική Μέριμνα, Ρ=Τέχνες, Διασκέδαση και Ψυχαγωγία,
Σ=Άλλες Δραστηριότητες Παροχής Υπηρεσιών, T=Δραστηριότητες Νοικοκυριών ως Εργοδοτών, μη Διαφοροποιημένες Δραστηριότητες Νοικοκυριών που αφορούν την Παραγωγή Αγαθών και Υπηρεσιών για Ίδια Χρήση, Υ=Δραστηριότητες Ετερόδικων Οργανισμών και Φορέων

Συμπερασματικά, βλέπουμε μια Ελλάδα προσανατολισμένη στις υπηρεσίες, τον τουρισμό, το real estate, με την Αττική να απορροφά το 48% του εθνικού πλούτου. Το Βόρειο Αιγαίο, βρίσκεται στην τελευταία θέση με μόλις το 1,3% της εθνικής ΑΠΑ, παρά τις πλουτοπαραγωγικές, αναπτυξιακές του δυνατότητες και την κρίσιμη ακριτική του θέση.

Διαπιστώνουμε τη χαμηλή εξάρτηση από τον πρωτογενή τομέα (μόλις το 4%) αν και υπάρχει μια περιφερειακή Ελλάδα, όπου η συγκεκριμένη δραστηριότητα παραμένει κρίσιμη για την κοινωνική και οικονομική συνοχή. Σε μια περίοδο κλιματικής αβεβαιότητας, γεωπολιτικών πιέσεων και αναζητήσεων για επισιτιστική επάρκεια, τα στοιχεία δείχνουν ότι η συζήτηση για τη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία δεν αφορά το παρελθόν, αλλά το παραγωγικό μέλλον της χώρας. Η επικαιρότητα, όπου οι αγροτικές κινητοποιήσεις “ξαναζεσταίνουν τα τρακτέρ”, θα αποτελούσε μια καλή ευκαιρία να τεθούν στο τραπέζι τα ζητήματα συνολικής περιφερειακής ανάπτυξης με επίκεντρο την πρωτογενή παραγωγή.

(*) Η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) σε τρέχουσες τιμές, αποτυπώνει την πραγματική αξία που δημιουργείται στην οικονομία με βάση τις τιμές που ισχύουν τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, χωρίς καμία διόρθωση για τον πληθωρισμό. Ουσιαστικά δείχνει πόσο «αξίζει» σήμερα η παραγωγική δραστηριότητα. Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία προκύπτει αν από την αξία της συνολικής παραγωγής αφαιρεθεί το κόστος των ενδιάμεσων αγαθών και υπηρεσιών που χρησιμοποιήθηκαν για να παραχθεί αυτή η παραγωγή. Όταν αθροιστεί η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία όλων των κλάδων της οικονομίας σε τρέχουσες τιμές και στη συνέχεια προστεθούν οι φόροι επί των προϊόντων, αφαιρώντας τις επιδοτήσεις, προκύπτει το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε τρέχουσες τιμές. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η διπλή καταμέτρηση των συναλλαγών και αποτυπώνεται καθαρά ο νέος πλούτος που παράγεται μέσα στη χώρα, όπως αυτός αποτιμάται στις σημερινές αγοραίες τιμές.

(φωτό: ευγενική παραχώρηση © Αντρέας Σμαραγδής)

Σχετικά άρθρα:

Αγροτικές Ειδήσεις: Γερμανία: Συνεχίζεται η μείωση των εκτάσεων καλαμποκιού Η COCERAL ζητά ετήσια αναβολή στην ψήφιση του νόμου της ΕΕ κατά της αποψίλωσης δασών Η στάση πληρωμών ΟΠΕΚΕΠΕ στο επίκεντρο συνέλευσης εκτροφέων αυτόχθονων ελληνικών φυλών Ο Κωνσταντίνος Μέλλος πρόεδρος Μικρών Συνεταιρισμών της ΕΘΕΑΣ