Η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4E) το 2025
Το 2025 ήταν μια χρονιά σημαντικών δραστηριοτήτων της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4E), με πρωτοβουλίες που αφορούν τόσο την επιστημονική υποστήριξη της ελαιοκομίας όσο και την ενημέρωση του κοινού για την αξία της ελιάς και του ελαιολάδου. Ακολουθεί μία σύντομη ανασκόπηση όλων αυτών:
1. Κλιματική αλλαγή και επιπτώσεις στη συγκομιδή ελιάς στη Λέσβο
Η 4Ε στις 3 Φεβρουαρίου 2025, δημοσίευσε ανακοίνωση για τις σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη συγκομιδή ελιάς στη Λέσβο, έπειτα από παρατεταμένη ανομβρία από τον Μάρτιο 2024 έως τα μέσα Νοεμβρίου. Η έλλειψη βροχοπτώσεων οδήγησε σε πρώιμο μαύρισμα, συρρίκνωση του καρπού και χαμηλές αποδόσεις, ενώ οι όψιμες βροχές δεν αύξησαν ουσιαστικά την παραγόμενη ποσότητα ελαιολάδου. Η ανακοίνωση, επιμελημένη από τον ομότιμο καθηγητή Σταύρο Βέμμο, αναλύει επιστημονικά τη διαδικασία ωρίμανσης και ελαιοποίησης και καταλήγει σε σαφείς οδηγίες προς τους παραγωγούς, τονίζοντας ότι η πολύ όψιμη συγκομιδή ενέχει κινδύνους τόσο για την ποιότητα του ελαιολάδου όσο και για την παραγωγή της επόμενης χρονιάς.
2. Η Μεσογειακή Διατροφή ζει και σώζει ζωές!
Στις 10 Φεβρουαρίου 2025 η 4Ε με αφορμή άρθρο του περιοδικού Politico με τίτλο «The Mediterranean diet is a lie» («Η Μεσογειακή διατροφή είναι ψέμα») το οποίο, μάλιστα, καταλήγει στο συμπέρασμα πως «Η μεσογειακή διατροφή έχει πεθάνει», εξέδωσε ανακοίνωση αφιερωμένη στη Μεσογειακή Διατροφή, υπερασπιζόμενη τη σχέση της με την υγεία και τον ρόλο των προϊόντων της ελιάς. Η ανακοίνωση αυτή επισημαίνει τον διαρκώς αυξανόμενο σεβασμό της επιστημονικής κοινότητας απέναντι στη Μεσογειακή Διατροφή και στην αξία του ελαιολάδου ως βασικού στοιχείου της υγιεινής διατροφής.
3. Εναρκτήριο λάκτισμα της Αξιολόγησης οliValue
Η 4Ε στις 6 Μαρτίου 2025 ανακοίνωσε την έναρξη της Αξιολόγησης εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων οliValue, η οποία διοργανώνεται από την ατομική επιχείρηση «Βασίλης Ζαμπούνης – Άξιον Εκδοτική», θέτοντάς την υπό την αιγίδα της. Στόχος της αξιολόγησης είναι η κατάταξη των εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων με βάση τα κριτήρια της πραγματικής αγοράς, ενισχύοντας τη διασύνδεση παραγωγής και κατανάλωσης και υποστηρίζοντας όλους τους κρίκους της αλυσίδας αξίας του ελαιολάδου, από τον ελαιοκαλλιεργητή έως τον εξαγωγέα. Η διαδικασία προβλέπει διπλό στάδιο οργανοληπτικής αξιολόγησης από ειδική επιτροπή επαγγελματιών αγοραστών και έμπειρων γευσιγνωστών, ενώ δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι όσοι δραστηριοποιούνται στον τομέα, ανεξαρτήτως νομικής μορφής. Η αξιολόγηση αποσκοπεί όχι μόνο στην αντικειμενική αποτίμηση των ελαιολάδων αλλά και στην ενημέρωση και ενθάρρυνση των παραγωγών για τη βελτίωση της ποιότητας και της εμπορικής τους δυναμικής.
4. Η πρόταση της 4Ε για το «5λιτρο του παραγωγού»
Η 4Ε στις 13 Μαρτίου 2025 παρουσίασε δημόσια την πρότασή της για το «5λιτρο του παραγωγού» ως την ρεαλιστική λύση επίλυσης του χρόνιου προβλήματος της διακίνησης χύμα ελαιολάδου με τον ανώνυμο 16κιλο τενεκέ. Κατά τη διάρκεια ανοιχτής συζήτησης στην ΕΣΗΕΑ, αναδείχθηκε ότι η συγκεκριμένη πρακτική ζημιώνει παραγωγούς, καταναλωτές και το κράτος, ενώ η καθιέρωση ενός επώνυμου, τυποποιημένου 5λίτρου μπορεί σταδιακά και εθελοντικά να αλλάξει το τοπίο της εσωτερικής αγοράς, κατά το πρότυπο της εμπορίας του μελιού. Η πρόταση της 4Ε έτυχε κατ’ αρχήν θετικής ανταπόκρισης από εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων, οι οποίοι υπογράμμισαν την ανάγκη διαλόγου, κινήτρων και σταθερής πολιτικής για τη στήριξη του ελαιοκομικού τομέα και την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά ελαιολάδου. Βρείτε περισσότερες λεπτομέρειες εδώ .
5. Οι επιστήμονες θα μπορούσαν να σταματήσουν τους δασμούς Τραμπ
Η 4Ε, στις 4 Σεπτεμβρίου 2025, με Δελτίο Τύπου, τοποθετήθηκε δημόσια απέναντι στην επιβολή των αμερικανικών δασμών 15% στο ευρωπαϊκό ελαιόλαδο (σε ισχύ από 7/8/2025), αναδεικνύοντας ότι η επιστημονική τεκμηρίωση γύρω από τη Μεσογειακή Διατροφή και τον κεντρικό ρόλο του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου αποτελεί ισχυρό «όπλο» για την ανατροπή τους, καθώς η αύξηση της κατανάλωσής του στις ΗΠΑ συνδέεται με τεράστια εξοικονόμηση δαπανών υγείας, όφελος για τον αμερικανικό προϋπολογισμό και βελτίωση της δημόσιας υγείας, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τα συνθήματα “America First” και “Make America Healthy Again”, ενώ παράλληλα πρότεινε τη συγκρότηση θεσμοθετημένης Ομάδας Εργασίας για τον συντονισμό των ενεργειών υπεράσπισης και προβολής του ελληνικού και ευρωπαϊκού ελαιολάδου στις ΗΠΑ.
6. Η πολυεκδήλωση «Το ελαιόλαδο στην προαγωγή της υγείας και της αειφόρου ανάπτυξης» ενημερώνει και βραβεύει
Η 4Ε, στις 23 Σεπτεμβρίου 2025, έθεσε υπό την αιγίδα της και στήριξε ενεργά την πολυεκδήλωση «Το ελαιόλαδο στην προαγωγή της υγείας και της αειφόρου ανάπτυξης», που πραγματοποιήθηκε στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο από την «Βασίλης Ζαμπούνης – Άξιον Εκδοτική», συμβάλλοντας σε μια σπάνια αλλά ιδιαίτερα ουσιαστική δράση προβολής του ελαιολάδου ως θεμελιώδους πυλώνα της δημόσιας υγείας, της Μεσογειακής Διατροφής και της βιώσιμης ανάπτυξης, μέσα από επιστημονικές εισηγήσεις κορυφαίων ακαδημαϊκών και ερευνητών, διεθνή αναγνώριση από το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας, καθώς και την πρώτη Αξιολόγηση oliValue 2024/25 με τη βράβευση 71 εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τη σημασία της επιστημονικής γνώσης, της ποιότητας και της αειφορίας για το μέλλον του ελληνικού ελαιολάδου και την προσέλκυση νέων καταναλωτών, ιδίως των νεότερων ηλικιών.
7.Ολοκλήρωση του προγράμματος «Ανοιχτή Ακαδημία Ελαιοκομίας – Μεσσηνία» με καθοριστική συμβολή της 4Ε
Η 4Ε, σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2025 συνέβαλε ουσιαστικά στο πρόγραμμα «Ανοιχτή Ακαδημία Ελαιοκομίας – Μεσσηνία», που υλοποιήθηκε από τον οργανισμό Νέα Γεωργία – Νέα Γενιά σε συνεργασία με την Ένωση Μεσσηνίας, ενισχύοντας την υιοθέτηση σύγχρονων, βιώσιμων και ανταγωνιστικών πρακτικών ελαιοκομίας, μέσα από τη συστηματική συμμετοχή διακεκριμένων μελών της ως ομιλητών και εκπαιδευτών, μεταξύ των οποίων οι Κωνσταντίνος Δημόπουλος, Νικολέτα-Κλειώ Δεναξά, Σταύρος Βέμμος, Πέτρος Ρούσσος, Διονύσιος Περδίκης, Επαμεινώνδας Παπλωματάς, Δημήτριος Φάββας, Βασίλειος Ζαμπούνης και Δημήτρης Βολουδάκης, με ιδιαίτερη βαρύτητα στο επιστημονικό πάνελ για την αντιμετώπιση επιμολυντών (MOSH/MOAH) στην ελαιοκαλλιέργεια, όπου αναδείχθηκαν τόσο οι κίνδυνοι για την ποιότητα και την ασφάλεια του ελαιολάδου όσο και οι πρακτικές πρόληψης σε όλα τα στάδια της παραγωγής, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της 4Ε ως γέφυρας επιστημονικής γνώσης και παραγωγικής πράξης για τον εκσυγχρονισμό, την εξωστρέφεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής ελαιοκομίας.
8. Να μη γίνουν οι MOAH η «ευλογιά» του ελληνικού ελαιολάδου
Η 4Ε, καθ’ όλη τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα 2025 και με κορύφωση την εσπερίδα της 8ης Δεκεμβρίου 2025, ανέπτυξε μια συντονισμένη και πολυεπίπεδη παρέμβαση για το κρίσιμο ζήτημα των Αρωματικών Υδρογονανθράκων Ορυκτελαίων (MOAH), προειδοποιώντας με την ανακοίνωσή της της 5ης Νοεμβρίου 2025 να μη μετατραπεί το θέμα σε «ευλογιά» του ελληνικού ελαιολάδου λόγω αδράνειας, οργανώνοντας επιστημονική ημερίδα ενημέρωσης και διαλόγου, όπου αναδείχθηκαν με σαφήνεια οι πραγματικοί κίνδυνοι, οι επιστημονικά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις και η ανάγκη άμεσης συλλογικής δράσης Πολιτείας, επιστημονικών φορέων και αγοράς, με στόχο την προστασία της ποιότητας, της φήμης και της διεθνούς αξιοπιστίας του ελληνικού ελαιολάδου ενόψει των επικείμενων ευρωπαϊκών ρυθμίσεων.
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
