Απαγόρευση πλαστικών μιας χρήσης στην ΕΕ

Σύμφωνα με το άρθρο της Olimerca, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σταθερά στην εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2025/40 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, που εγκρίθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2024 και τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2025, σχετικά με τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας. Στο πλαίσιο αυτό, από τις 12 Αυγούστου του τρέχοντος έτους, απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά συσκευασιών που προορίζονται για επαφή με τρόφιμα και περιέχουν  πολυφθοριωμένες ουσίες (PFAS) σε συγκεντρώσεις ίσες ή ανώτερες από τα καθορισμένα ανώτατα όρια, εκτός εάν οι ουσίες αυτές έχουν ήδη απαγορευθεί από άλλη ενωσιακή νομοθεσία.

Ειδικότερα, τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια ορίζονται σε 25 ppb για τις μετρούμενες PFAS μέσω ειδικών δοκιμών, σε 250 ppb για το συνολικό άθροισμα των PFAS που προσδιορίζονται μέσω ειδικών αναλύσεων, μετά από αποδόμηση των πρόδρομων ουσιών όπου απαιτείται, καθώς και σε 50 ppm για PFAS συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των πολυμερών. Σε περιπτώσεις όπου η συνολική περιεκτικότητα σε φθόριο υπερβαίνει τα 50 mg/kg, ο παρασκευαστής, ο εισαγωγέας ή ο μεταγενέστερος χρήστης ,όπως ορίζεται αντίστοιχα στο άρθρο 3 σημεία 9, 11 και 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, οφείλουν κατόπιν αιτήματος στον παρασκευαστή ή τον εισαγωγέα, όπως ορίζεται αντίστοιχα στο άρθρο 3 παράγραφος 1 σημεία 13 και 17 του παρόντος κανονισμού, να προσκομίζουν τεκμηρίωση σχετικά με την ποσότητα φθορίου που μετράται ως περιεκτικότητα σε PFAS ή άλλη ουσία , στο πλαίσιο της κατάρτισης του τεχνικού φακέλου που προβλέπεται στο παράρτημα VII  του παρόντος κανονισμού.

Παράλληλα, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στην επιστήμη και την τεχνολογία, ο κανονισμός προβλέπει ότι οι συσκευασίες πρέπει να σχεδιάζονται και να παράγονται με τρόπο που να περιορίζει την παρουσία βαρέων μετάλλων και άλλων ουσιών που εγείρουν ανησυχίες για την υγεία και το περιβάλλον.

Η ρύθμιση αυτή εντάσσεται σε μία από τις βασικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των πλαστικών μιας χρήσης και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας. Ωστόσο, η απαγόρευση αφορά αποκλειστικά την κατανάλωση εντός εγκαταστάσεων φιλοξενίας, όπως μπαρ, εστιατόρια και ξενοδοχεία. Στο πλαίσιο αυτό, τα μεμονωμένα πακέτα προϊόντων, όπως ελαιόλαδο, ξύδι, κέτσαπ, μαγιονέζα, μουστάρδα, αλάτι και ζάχαρη, θα πρέπει να αντικατασταθούν από επαναχρησιμοποιήσιμες λύσεις, όπως επαναγεμιζόμενες φιάλες ή κοινόχρηστα δοχεία.

Η εφαρμογή του κανονισμού αναμένεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση σχετικά με τη συμβατότητά του με υφιστάμενες εθνικές υποχρεώσεις, όπως η χρήση μη επαναγεμιζόμενων δοχείων ελαιολάδου στον τομέα της φιλοξενίας, που έχει θεσπιστεί σε ορισμένα κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ισπανία, όπου το μέτρο ισχύει από το 2014 για λόγους ιχνηλασιμότητας, ενημέρωσης των καταναλωτών και πρόληψης της απάτης.

Κατά συνέπεια, καθίσταται αναγκαία η εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ της μείωσης των αποβλήτων και της διασφάλισης της ποιότητας, της προέλευσης και της ορθής επισήμανσης του ελαιολάδου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει, με τον τρόπο αυτό, να εντάξει απλές καθημερινές πρακτικές, όπως το σερβίρισμα μιας σαλάτας ή λαδιού στο τραπέζι, στη συνολική στρατηγική για την οικολογική μετάβαση.

Το κείμενο του κανονισμού διευκρινίζει ότι οι συσκευασίες μίας χρήσης μπορούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις φαγητού σε πακέτο ή διανομής κατ’ οίκον, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα κριτήρια βιωσιμότητας που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συνεπώς, δεν πρόκειται για πλήρη και άμεση κατάργηση των συσκευασιών μιας χρήσης, αλλά για στοχευμένο περιορισμό που αφορά την άμεση κατανάλωση στον χώρο της φιλοξενίας.

Επιπλέον, προβλέπονται εξαιρέσεις στην πορεία εφαρμογής του μέτρου, ιδίως για πιστοποιημένες λιπασματοποιήσιμες ή ανακυκλώσιμες συσκευασίες, με σκοπό τη διευκόλυνση της σταδιακής προσαρμογής των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η κατάργηση αυτών των τύπων συσκευασιών στον τομέα της φιλοξενίας αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των αστικών πλαστικών αποβλήτων. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το 40% του πλαστικού και το 50% του χαρτιού που χρησιμοποιούνται στην Ένωση αφορούν συσκευασίες, οι οποίες αντιστοιχούν στο 36% των αστικών στερεών απορριμμάτων, με σημαντικό ποσοστό να προέρχεται από προϊόντα μίας χρήσης που είναι δύσκολο να ανακυκλωθούν.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κανονισμός προωθεί τη μετάβαση προς επαναχρησιμοποιήσιμες λύσεις και πιο βιώσιμα μοντέλα παροχής υπηρεσιών, χωρίς να υποβαθμίζεται η εμπειρία του καταναλωτή. Η απαγόρευση που θα τεθεί σε ισχύ τον Αύγουστο του 2026 αποτελεί το πρώτο στάδιο αυτής της στρατηγικής, καθώς από τον Ιανουάριο του 2030 τα μέτρα θα επεκταθούν και σε άλλες κατηγορίες δοχείων μίας χρήσης, όπως καλλυντικά και προϊόντα προσωπικής υγιεινής, ιδίως στον ξενοδοχειακό κλάδο.

Τέλος, τον Φεβρουάριο του 2032, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προχωρήσει σε συνολική αξιολόγηση των περιβαλλοντικών και υγειονομικών επιπτώσεων των μέτρων αυτών, με τη δυνατότητα αναθεώρησης ή προσαρμογής του κανονιστικού πλαισίου, εφόσον κριθεί απαραίτητο.

Σχετικά άρθρα:

Αγροτικές Ειδήσεις: Κυρ. Μητσοτάκης: «Αναλαμβάνω την ευθύνη για τη μη εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ» Ανακαλύπτοντας ξανά τη Μαλαγουζιά, την ποικιλία που γεμίζει το ποτήρι με άρωμα και στυλ – Winetrails Hλεκτρονικά έως 15 Δεκεμβρίου η υποβολή δηλώσεων συγκομιδής αμπελοοινικών προϊόντων 2025-2026 – Winetrails Ξανά έως 30 λεπτά η πατάτα, αγκάθι ο συγχρονισμός στις φυτεύσεις της Βορ. Ελλάδας – Fresher