Έκτακτο σχέδιο για το γάλα ζητούν τρεις χώρες της Ε.Ε. – Στόχος η άνοδος στην τιμή παραγωγού • Έλληνας Αγρότης

Σε βαθιά διαρθρωτική κρίση βρίσκεται ο τομέας του γάλακτος και της γαλακτοκομίας σύμφωνα με την Ιταλία, τη Σλοβακία και τη Ρουμανία οι οποίες με πρωτοβουλία τους ζητούν από το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας να ληφθούν μέτρα.

Οι τρεις χώρες εκτιμούν ότι χρειάζεται η κατάρτιση ενός έκτακτου σχεδίου διάσωσης του γαλακτοκομικού τομέα προκειμένου να αντιμετωπιστεί το μεγάλο πρόβλημα των χαμηλών τιμών παραγωγού τόσο σε προϊόντα, όσο και στην ίδια την κρεατοπαραγωγή.

Η επιστολή των τριών χωρών που διανεμήθηκε στους Υπουργούς Γεωργίας τη Δευτέρα 26/1:

Η τρέχουσα κατάσταση της αγοράς στον γαλακτοκομικό τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνει αδιαμφισβήτητα σημάδια βαθιάς κρίσης, που χαρακτηρίζεται από μια διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ μιας σταθερά αυξανόμενης προσφοράς και ζήτησης που αδυνατεί να απορροφήσει τα πλεονάσματα.

Ο τομέας αντιμετωπίζει μια φάση έντονης αστάθειας που θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική και οικονομική σταθερότητα των αγροτικών περιοχών.

Σε επίπεδο ΕΕ, η παραγωγή έφτασε τους 135.253 χιλιάδες τόνους έως τον Νοέμβριο του 2025 (Πηγή: Ευρωπαϊκής Επιτροπής), σε σύγκριση με παραγωγή 133.712 χιλιάδων τόνων έως τον Νοέμβριο του 2024. Αυτή η αύξηση ήταν ιδιαίτερα εμφανής τους καλοκαιρινούς μήνες – όταν η παραγωγικότητα συνήθως μειώνεται – και ακόμη πιο σημαντική τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους (+5,1%).

Διάφοροι παράγοντες μπορούν να εξηγήσουν αυτήν την τάση:

• οι υψηλές τιμές του γάλακτος στήριξαν την παραγωγή τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου σε όλη την Ευρώπη οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες επέτρεψαν μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και καλύτερη ποιότητα χορτονομής
• τα προβλήματα υγείας λόγω της εξάπλωσης του καταρροϊκού πυρετού καθυστέρησαν τον τοκετό, συμβάλλοντας στην αύξηση των παραδόσεων γάλακτος το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου
• η μείωση των σφαγών αγελάδων στην ΕΕ στο τέλος της παραγωγικής τους ζωής (-14% την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025) συνέβαλε στην αύξηση της παραγωγής γάλακτος.

Κατά συνέπεια, ξεκινώντας ιδίως από τον Σεπτέμβριο του 2025, η τιμή του νωπού γάλακτος σε επίπεδο ΕΕ-27 άρχισε να μειώνεται προοδευτικά, από 53,38 € ανά 100 kg στην κρίσιμη τιμή των 49,38 € ανά 100 kg τον Δεκέμβριο του 2025, με περαιτέρω μειώσεις τον Ιανουάριο του 2026, για τις οποίες τα δεδομένα δεν έχουν ακόμη ενοποιηθεί.

Η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία θεωρούν απαραίτητη την άμεση αντίδραση στην τρέχουσα κρίση, ενεργοποιώντας μέσα που είχαν ήδη εν μέρει εφαρμοστεί από την Ένωση μετά την κατάργηση του καθεστώτος ποσοστώσεων γάλακτος το 2016.

Με την ευκαιρία αυτή, η υιοθέτηση έκτακτων μέτρων απέδειξε ότι μόνο ο ισχυρός κεντρικός συντονισμός μπορεί να ρυθμίσει τις στρεβλώσεις της αγοράς και να αποκαταστήσει την αξιοπρέπεια των εισοδημάτων των παραγωγών.

Ωστόσο, το ίδιο λάθος που έγινε εκείνη την εποχή – δηλαδή μια καθυστερημένη και όχι άμεση παρέμβαση – δεν πρέπει να επαναληφθεί.

Το μάθημα του 2016 μας διδάσκει ότι δεν είναι δυνατόν να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς για την επίλυση συστημικών κρίσεων, ειδικά όταν αυτές οι δυνάμεις στρεβλώνονται από εξωγενείς παράγοντες.

Ως εκ τούτου, η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία προτείνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίσει ένα Έκτακτο Ευρωπαϊκό Σχέδιο για το Γάλα.

Η πρόταση βασίζεται, αφενός, στην ενεργοποίηση ενός ευρωπαϊκού προγράμματος χρηματοδότησης για την υποστήριξη της εθελοντικής μείωσης της παραγωγής.

Το μέτρο αυτό θα πρέπει να προβλέπει την αναγνώριση οικονομικής αποζημίωσης στους αγρότες που αποφασίζουν να περιορίσουν τον όγκο παραγωγής τους, ενεργώντας έτσι άμεσα στην κύρια αιτία της πτώσης των τιμών.

Η αποτελεσματικότητα αυτού του μέσου έχει ήδη επικυρωθεί ευρέως και αντιπροσωπεύει την ταχύτερη οδό για τη σταθεροποίηση των τιμών.

Θεωρείται επίσης απαραίτητο, για τον σκοπό της σταθεροποίησης των τιμών, να χορηγηθεί βοήθεια για ιδιωτική αποθήκευση στους τομείς του τυριού, του βουτύρου και του γάλακτος UHT.

Ταυτόχρονα, είναι απαραίτητο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέψει έκτακτες παρεμβάσεις για την υποστήριξη των πιο εκτεθειμένων γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Βοήθειας σε απόρους, προκειμένου η παρέμβαση να έχει πραγματικό αντίκτυπο σε επίπεδο αγοράς, είναι απαραίτητο η διανομή να επικεντρωθεί σε ποιοτικά τυριά που είναι πιο διαδεδομένα και αντιπροσωπευτικά.

Σχετικά άρθρα:

Ο μασκοφόρος Μιχαήλ που σταμάτησε τον Ολυμπιακό στο 0-0 με την Πάφο Λαβρόφ: Επεξεργαζόμαστε την πρόταση Πούτιν για πυρηνικές δοκιμές Ασπρόπυργος: Σύλληψη 55χρονου σε διαλυτήριο οχημάτων για περιβαλλοντικές παραβάσεις Ελένη Παπαδοπούλου: Την νάρκωσε και την έκαψε ο γιος της – Έλαβε προθεσμία για να απολογηθεί