Προοπτικές της ελαιοκαλλιέργειας στην Ιταλία μέχρι το 2035: συρρίκνωση 0,3% ετησίως

Το μέλλον του ελαιοκομικού κλάδου στην Ιταλία αναμένεται να επηρεαστεί σημαντικά από μια αλλαγή που ήδη παρατηρείται στην Πορτογαλία και στην Ισπανία, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Γεωργικές προοπτικές της ΕΕ για την περίοδο 2025-2035». Οι παραδοσιακοί ξηρικοί ελαιώνες προβλέπεται τα επόμενα χρόνια να αντικατασταθούν σταδιακά από υπερεντατικά συστήματα ελαιοκαλλιέργειας με αποτελεσματική διαχείριση του νερού. Η μετάβαση αυτή θεωρείται καθοριστική για τη διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητας του κλάδου.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, έως το 2035 η παραγωγή ελαιολάδου στην Ιταλία θα μειώνεται κατά περίπου 3% κάθε χρόνο λόγω συρρίκνωσης των εκτάσεων και χαμηλότερων αποδόσεων. Παράλληλα, αρνητική επίδραση στις επιδόσεις του τομέα ασκούν παράγοντες όπως η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η λειψυδρία και η εξάπλωση επιβλαβών οργανισμών. Ιδιαίτερα σοβαρή παραμένει η απειλή της Xylella fastidiosa, ειδικά σε περιοχές όπως η Απουλία.

Το ελαιόλαδο εξακολουθεί να θεωρείται μια από τις πιο υγιεινές πηγές λιπαρών ουσιών. Ωστόσο, οι υψηλές τιμές των τελευταίων ετών έχουν περιορίσει την κατανάλωση, κυρίως σε χώρες εκτός Μεσογείου, όπου αρκετοί καταναλωτές επιλέγουν φθηνότερα υποκατάστατα, όπως το ηλιέλαιο. Έτσι και η κατά κεφαλήν κατανάλωση στην Ιταλία προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,5% έως 1,3% ετησίως μέχρι το 2035, εξέλιξη που σχετίζεται τόσο με αλλαγές στις προτιμήσεις των καταναλωτών όσο και με τη δημογραφική μείωση. Επιπλέον, οι καθαρές εισαγωγές ελαιολάδου εκτιμάται ότι θα μειωθούν κατά 0,4% ετησίως, λόγω της μειωμένης κάτα κεφαλήν κατανάλωσης και παραγωγής. Παρακάτω παρουσιάζονται τα σχετικά διαγράμματα:

Όσον αφορά τις επιτραπέζιες ελιές, η παραγωγή τους αναμένεται επίσης να μειωθεί με ετήσιο ρυθμό μεταξύ 0,1% και 0,9%. Ακόμη, η κατά κεφαλήν κατανάλωση επιτραπέζιων ελιών στην ΕΕ παρέμεινε σταθερή σε περίπου 1,8 κιλά την τελευταία δεκαετία, αλλά η τρέχουσα έκθεση για τις γεωργικές προοπτικές της ΕΕ προβλέπει ότι έως το 2035, η κατανάλωση θα μπορούσε να αυξηθεί στα 2 κιλά ανά άτομο, σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία. Παράλληλα, οι καθαρές ιταλικές εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν κατά 24% από το 2025 έως το 2035. 

Απο τα παραπάνω αποτελέσματα γίνεται φανερό ότι το μέλλον του ιταλικού ελαιολάδου χαρακτηρίζεται από μια πτωτική πορεία τόσο στη παραγωγή όσο και στη κατανάλωση. Αντίθετα, στην επιτραπέζια ελιά ναι μεν παρατηρείται μια τάση μείωσης της παραγωγής της, αλλά η κατανάλωση της ακολουθεί ανοδική πορεία, με αποτέλεσμα να αυξάνονται και οι εισαγωγές. Επομένως, ο ιταλικός ελαιοκομικός κλάδος βρίσκεται μπροστά σε σημαντικές προκλήσεις αλλά και αναγκαίες αλλαγές που θα καθορίσουν το μέλλον του έως το 2035. Η σταδιακή μετάβαση από τους παραδοσιακούς ξηρικούς ελαιώνες σε υπερεντατικά συστήματα καλλιέργειας με καλύτερη διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας του κλάδου. Τέλος, η προσαρμογή στις νέες συνθήκες αλλά και η εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών, θα αποτελέσουν το κλειδί για την επιβίωση και την εξέλιξη της ιταλικής ελαιοκαλλιέργειας τα επόμενα χρόνια.

Σχετικά άρθρα:

Αγροτικές Ειδήσεις: Οι Σερραίοι αγρότες ζεσταίνουν τις μηχανές των τρακτέρ ενόψει ΔΕΘ Αγροτικές Ειδήσεις: EPPO: Απάτη εκατομμυρίων με ευρωπαϊκές επιδοτήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ Αγροτικές Επιδοτήσεις: Χατζηδάκης: Δέσμευση για έγκαιρη καταβολή των επιδοτήσεων έως 30 Νοεμβρίου Εκτόξευση αλουμινίου ελέω διάβρωσης παγκόσμιων αποθεμάτων