Ο πυρηνοτρήτης είναι συχνός επισκέπτης στον ελαιώνα σας;

Παρά το γεγονός ότι ο δάκος κατέχει τα σκήπτρα ως ο πιο καταστροφικός εντομολογικός εχθρός της ελιάς, ο πυρηνοτρήτης της ελιάς (Prays oleae) αναδεικνύεται επίσης σε μια σοβαρή απειλή για τους ελαιώνες, προκαλώντας σημαντική ζημιά στην παραγωγή. Η κατανόηση της βιολογίας του και η σωστή διαχείριση των φάσεων του κύκλου ζωής του είναι κρίσιμη για την πρόληψη σοβαρών ζημιών στην παραγωγή ελαιολάδου. Σε ελαιώνες με ιστορικό υψηλών προσβολών, η προσεκτική παρακολούθηση και η έγκαιρη επέμβαση είναι απαραίτητες για την προστασία της υγιούς ανάπτυξης του ελαιώνα και την αποφυγή καταστροφικών επιπτώσεων στην παραγωγή.

Ο πυρηνοτρήτης ολοκληρώνει τρεις γενιές ετησίως, και κάθε μία από αυτές επηρεάζει διαφορετικά μέρη του ελαιόδεντρου:

1. Πρώτη γενιά (Ανθόβια)
   Η πρώτη γενιά του πυρηνοτρήτη αναπτύσσεται στα άνθη της ελιάς, από τον Απρίλιο έως τον Μάιο. Τα ενήλικα εντομοειδή γεννούν τα αυγά τους πάνω στα κλειστά άνθη. Οι εκκολαπτόμενες προνύμφες εισέρχονται στις ανθοταξίες, καταστρέφοντας τα άνθη και προκαλώντας σημαντική ζημιά στην παραγωγή. Αυτή η φάση είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σε χρονιές με μειωμένη ανθοφορία, καθώς η καταστροφή των ανθέων μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη καρποφορία ή ακόμα και σε ακαρπία σε περιοχές με έντονη προσβολή.

2. Δεύτερη γενιά (Καρπόβια):
   Η δεύτερη γενιά εμφανίζεται το καλοκαίρι, κυρίως από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο. Οι προνύμφες του πυρηνοτρήτη τρέφονται με τους νεαρούς καρπούς, προκαλώντας ζημιές στο μεσοκάρπιο, μειώνοντας την ποιότητα και την ποσότητα της παραγωγής. Η προσβολή των καρπών είναι η πιο σοβαρή, καθώς έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομία της καλλιέργειας.

3. Τρίτη γενιά (Φυλλόβια):
   Η τρίτη γενιά του πυρηνοτρήτη αναπτύσσεται στα φύλλα της ελιάς, κυρίως από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο. Οι προνύμφες αυτής της γενιάς ανοίγουν στοές στα φύλλα, προκαλώντας μικρότερη ζημιά σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές, καθώς δεν επηρεάζουν άμεσα την καρποφορία. Στη συνέχεια, οι προνύμφες διαχειμάζουν στα φύλλα και τους κλαδίσκους, για να επαναδραστηριοποιηθούν την επόμενη άνοιξη.

Σε ελαιώνες με υψηλές προσβολές

Η πρώτη γενιά του πυρηνοτρήτη, παρά την καταστροφή των ανθέων, δεν προκαλεί πάντα σοβαρές ζημιές σε ελαιώνες με επαρκή ανθοφορία και μέτριο πληθυσμό. Ακόμα και αν μόνο  το 3-5% των ανθέων παραμείνουν άθικτα, αρκεί για να παραχθεί μια ικανοποιητική ποσότητα καρπών. Ωστόσο, σε περιοχές με ιστορικό υψηλών προσβολών, η παρακολούθηση του πληθυσμού και η σωστή επέμβαση είναι καθοριστικές για την πρόληψη της ζημιάς, ειδικά σε χρονιές με μειωμένη ανθοφορία. Ειδικότερα, όταν η προσβολή στην ανθόβια γενιά είναι υψηλή, είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν σοβαρές προσβολές κατά την καρπόβια γενιά. Η υψηλή προσβολή στους καρπούς οδηγεί σε υποβάθμιση της παραγωγής, τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά, με συνέπεια την οικονομική ζημία του παραγωγού. Ακολουθούν ορισμένες στρατηγικές για την αποφυγή σοβαρών προσβολών στην πρώτη γενιά:

1. Εντατικός έλεγχος τον Φεβρουάριο και Μάρτιο
   Σε ελαιώνες με ιστορικό υψηλών προσβολών από τον πυρηνοτρήτη, η προσεκτική παρακολούθηση των φύλλων και των κλαδίσκων από τον Φεβρουάριο έως τα μέσα Μαρτίου είναι απαραίτητη. Κατά την αυτή περίοδο, οι προνύμφες της φυλλόβιας γενιάς που διαχειμάζουν στο φύλλωμα και στους κλαδίσκους μπορούν να ανιχνευθούν και να αποτραπεί η μετακίνησή τους προς τα άνθη. Ο έλεγχος πρέπει να είναι συχνός (ανά εβδομάδα), προκειμένου να εντοπιστούν έγκαιρα οι προνύμφες και να πραγματοποιηθεί ψεκασμός, εφόσον χρειαστεί.

2. Χρησιμοποίηση φερομονικών παγίδων
   Η χρήση φερομονικών παγίδων αποτελεί την πιο αποτελεσματική μέθοδο για την παρακολούθηση του πληθυσμού των αρσενικών εντόμων. Οι καταγραφές των συλλήψεων παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την ένταση του πληθυσμού και τη σωστή χρονική στιγμή για την επέμβαση. Εάν οι συλλήψεις είναι υψηλές, αυτό υποδεικνύει την ανάγκη άμεσης δράσης για την αποφυγή εκτεταμένων προσβολών.

3. Πρόβλεψη της ανάγκης για ψεκασμό
   Ο ψεκασμός κατά της ανθόβιας γενιάς συνιστάται μόνο όταν παρατηρηθεί σημαντική προσβολή στα άνθη (π.χ. όταν το 20% των ανθοταξιών είναι προσβεβλημένες  για τις όψιμες περιοχές). Ο ψεκασμός πρέπει να γίνει πριν οι προνύμφες καταστρέψουν τα άνθη, όταν περίπου το 5-25% των ανθέων έχουν ανοίξει.

Προσοχή! Σε καμία περίπτωση δεν ψεκάζουμε υπερβολικά. Ακόμα και σε περιοχές όπου η προσβολή από τον πυρηνοτρήτη είναι συχνή, οι ψεκασμοί πρέπει να είναι στοχευμένοι και περιορισμένοι. Ο υπερβολικός ή προληπτικός ψεκασμός είναι όχι μόνο οικονομικά επιζήμιος αλλά επιβαρύνει και το περιβάλλον, ενώ παράλληλα δεν αποτρέπει την πραγματική απειλή.

Για τις εγκεκριμένες δραστικές ουσίες κατά του πυρηνοτρήτη διαβάστε περισσότερα εδώ.

Πηγές

• Ναβροζίδης, Ε. Ι. & Στέφανος, Σ., 2013. Ειδική Γεωργική Εντομολογία. ΕΜΒΡΥΟ

Σχετικά άρθρα:

Έφτασαν τα 12 τα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων στην Πιερία Με αρώματα λουλουδιών και φρούτων, η νέα εποχή της Μαλαγουζιάς εμπνέει ξανά το ελληνικό κρασί – Winetrails Εν αναμονή νέων εκθέσεων USDA και του νέου διαγωνισμού της Τυνησίας Ενίσχυση ΓΟΕΒ και καθαρισμός διώρυγας Ανάβαλου στις προτεραιότητες της επιτροπής «Αργολίδα: Όλοι για το Νερό»