Κόβουν τιμές και στρέμματα τα εργοστάσια στη βιομηχανική τομάτα • Έλληνας Αγρότης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ «ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΓΡΟΤΗΣ»
Μειώσεις από 10 έως 15 ευρώ/τόνος στα συμβόλαια που προτείνουν φέτος οι εταιρείες στο θεσσαλικό κάμπο και αντικίνητρα για υπέρβαση εκτάσεων και ποσοτήτων.
Δεδομένου ότι οι τιμές ανταγωνιστικών και καλλιεργειών, όπως το βαμβάκι, το σιτάρι ή το καλαμπόκι βρίσκονται στο… πάτωμα, η ντομάτα παραμένει στα μάτια πολλών μια ελκυστική επιλογή.
Του Γιάννη Τσατσάκη
[email protected]
Με σαφές μήνυμα προς τους παραγωγούς για… κράτει στις φυτεύσεις βιομηχανικής ντομάτας σε μια συγκυρία που οι καλλιεργητικές εναλλακτικές μοιάζουν λιγότερες από ποτέ ισοδυναμούν οι τιμοκατάλογοι των εργοστασίων ενόψει της νέας σεζόν αλλά και οι εκκλήσεις για αυστηρή τήρηση των συμφωνηθέντων σε ό,τι αφορά στα καλλιεργούμενα στρέμματα.
Όπως είχε προαναγγείλει σε πρόσφατο σχετικό ρεπορτάζ ο “Έλληνας Αγρότης”, οι νέες τιμές που ανακοινώθηκαν σε συνεταιρισμούς και Ομάδες Παραγωγών της Θεσσαλίας είναι μειωμένες μεσοσταθμικά από 10 (Damavand) έως 15 ευρώ/τόνο (Νομικός) ενώ μικρότερη μεν -κάτω από 10%- αλλά αισθητή είναι η μείωση στο συμβασιοποιημένο τονάζ, με τον αστερίσκο βέβαια εδώ ότι οι τελικές ποσότητες που θα κληθούν να διαχειριστούν οι βιομηχανίες στη διάρκεια της καμπάνιας του καλοκαιριού ενδέχεται να είναι ούτως ή άλλως μεγαλύτερες.
Ρεκόρ πέρυσι στις αποδόσεις
“Πέρυσι τα συμβόλαια που είχαμε κλείσει αντιστοιχούσαν σε 175.000 τόνους ντομάτας. Εν τέλει, όμως, απορροφήσαμε περί τους 205.000 τόνους, δηλαδή 30.000 τόνους περισσότερους”, δηλώνει στον “Έλληνα Αγρότη” ο Θωμάς Τσιαγκλάνης, Διευθυντής Εργοστασίων Φαρσάλων και Δομοκού της ΑΒΕΚ Νομικός. Όπως σημειώνει, αυτό είχε να κάνει αφενός με την απόφαση αρκετών παραγωγών να καλλιεργήσουν περισσότερα στρέμματα, αφετέρου με τις πολύ υψηλές ή, για την ακρίβεια, ιστορικά υψηλές αποδόσεις της σεζόν. “Ήταν μια ιδιαίτερα παραγωγική χρονιά καθώς στη Θεσσαλία η μέση απόδοση έφτασε τους 10,3 τόνους το στρέμμα που αποτελούν ρεκόρ όλων των εποχών”, εξηγεί συμπληρώνοντας ότι “αν προσθέσουμε και το γεγονός ότι στην πράξη μειώθηκε η περίοδος αφού, λόγω των καιρικών συνθηκών, οι παραγωγοί άργησαν να μπουν στα χωράφια, είχαμε ένα συνδυασμό παραγόντων που δημιούργησαν επιπλέον πίεση στα εργοστάσια”.
Εκτός από επιπλέον πίεση, όμως, φαίνεται ότι οι συνθήκες αυτές άφησαν πίσω τους και αρκετά αποθέματα στις βιομηχανίες τα οποία δεν έχουν καταφέρει ακόμα να “διώξουν”. “Είναι ένα στοκ που ούτε επιδιώκουμε ούτε επιθυμούμε να έχουμε”, αναφέρει ο κ. Τσιαγκλάνης, προσθέτοντας ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν τα εργοστάσια και “μακάρι το σκηνικό να μην επαναληφθεί τη φετινή χρονιά”.
Ζωηρό το ενδιαφέρον των παραγωγών
Για την καλλιεργητική χρονιά του 2026 η Νομικός προχώρησε σε συμβάσεις για 17.000 στρέμματα έναντι 18.000 στρεμμάτων πέρυσι, εκτιμώντας ότι θα παραλάβει περί τους 170.000 τόνους ντομάτας (έναντι 175.000 τόνων που ήταν, όπως προαναφέρθηκε, ο αρχικός σχεδιασμός για πέρυσι) ωστόσο από την πλευρά των παραγωγών οι προθέσεις φυτεύσεων, όπως σημειώνει ο συνομιλητής μας, ήταν για πολύ περισσότερα. ” Είναι σημαντικό για όλους μας να πειθαρχήσουν οι παραγωγοί και να μην ξεφύγουν από τις συμφωνημένες εκτάσεις”, τονίζει, παραδέχεται ωστόσο ότι αυτό είναι λιγότερο εύκολο απ’ όσο ακούγεται, δεδομένου ότι οι τιμές ανταγωνιστικών καλλιεργειών, όπως το βαμβάκι, το σιτάρι, το καλαμπόκι κ.α. είναι… στο πάτωμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, και με τις φετινές μειώσεις στους τιμοκαταλόγους, η βιομηχανική ντομάτα εξακολουθεί να είναι μια ελκυστική ή, έστω, λιγότερο προβληματική επιλογή στα μάτια πολλών παραγωγών, ιδίως σε περίπτωση που οι αποδόσεις κινηθούν κοντά στα περσινά επίπεδα.
Πέναλτι για υπέρβαση ποσοτήτων
Σε μια προσπάθεια πάντως να λάβει τα μέτρα της αλλά και να αποθαρρύνει όσους σκέφτονται να ξεφύγουν από τις συμβάσεις σε ότι αφορά στα στρέμματα, η Νομικός προαναγγέλλει ότι για αποκλειστικούς παραγωγούς και σε περιπτώσεις υπεραποδόσεων, η τιμή για τις ‘πλεονάζουσες’ ποσότητες θα είναι 80 ευρώ/τόνος, ανεξαρτήτως περιόδου παράδοσης, που ουσιαστικά την καθιστά ασύμφορη για τους καλλιεργητές .
Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει και από την πλευρά της Damavand στον τιμοκατάλογο της οποίας αναφέρεται ότι “σε περίπτωση υπέρβασης του 110% των συμφωνηθέντων ποσοτήτων θα εφαρμόζεται πέναλτι υπέρβασης σύμβασης 10 ευρώ/τόνο για την υπερβάλλουσα ποσότητα” ενώ η παραλαβή αυτής “θα τελεί υπό τη διακριτική ευχέρεια της εταιρείας. Επιπλέον, επισημαίνεται από την Damavand ότι “θα εφαρμόσει αναλυτικό πλάνο φυτεύσεων για τον καλύτερο προγραμματισμό της εισκόμισης και θα διατηρεί το δικαίωμα να μην παραλάβει τις σχετικές ποσότητες σε περίπτωση μη τήρησης του πλάνου” (οι υπόλοιποι αστερίσκοι των συμβολαίων των δυο εταιρειών στο μονόστηλο δεξιά).
15 ευρώ κάτω
Τα φετινά τιμολόγια των δύο μεγαλύτερων “παικτών” στο Θεσσαλικό Κάμπο είναι μειωμένα από 10 έως 15 ευρώ/τόνο σε σχέση με πέρυσι, με αποτέλεσμα η τιμή να διαμορφώνεται μεσοσταθμικά στην περιοχή των 110 ευρώ/τόνο (για 5 brix)
10,3 τόνοι/στρέμμα
Οι στρεμματικές αποδόσεις στη Θεσσαλία κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα την περσινή σεζόν, φτάνοντας κατά μέσο όρο τους 10,3 τόνους/στρέμμα, με τα εργοστάσια να καλούνται να απορροφήσουν αυτές τις ποσότητες
40,3 εκατ. τόνοι
H περσινή παγκόσμια παραγωγή βιομηχανικής ντομάτας ήταν λίγο κάτω από 40,3 εκατ. τόνοι, μειωμένη κατά 12% σε σχέση με το 2024 που είχε ανέλθει στα επίπεδα-ρεκόρ των 45,7 εκατ. τόνων, ωστόσο το στοκ παραμένει υψηλό.
Οι αστερίσκοι στα συμβόλαια των δύο εταιρειών
Στον τιμοκατάλογο Νομικού:
-Για παράδοση στο εργοστάσιο Δομοκού οι τιμές, ανάλογα με την περίοδο εισκόμισης/παραλαβής, κυμαίνονται από 110 έως 125 ευρώ/τόνο ενώ για όσους είναι μέλη του club Νομικός προβλέπονται έξτρα 5 ευρώ.
-Για παράδοση στο εργοστάσιο των Φαρσάλων, οι τιμές σε κάθε κατηγορία μειώνονται 4 ευρώ για απόσταση μικρότερη των 25 χλμ και 2 ευρώ για απόσταση μεγαλύτερη των 25 χλμ.
-Μόνο για αποκλειστικούς παραγωγούς και για ποσότητες υπεραπόδοσης η τιμή είναι 80 ευρώ ανεξαρτήτως περιόδου παράδοσης
-Οι τιμές ισχύουν για κατάλληλους καρπούς σε ποσοστό τουλάχιστον 85%. Για κατάλληλους καρπούς από 83% έως 85% η τιμή μειώνεται κατά 5 ευρώ ενώ αν το ποσοστό είναι κάτω του 83% η μείωση είναι 10 ευρώ
-Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης σύμβασης κατά τουλάχιστον 90%, εκτός περιπτώσεων ανωτέρας βίας, η τιμή μειώνεται κατά 10 ευρώ
-Σε περίπτωση που δεν υπάρχει πιστοποιητικό GLOBAL GAP – GRASP – SPRING η τιμή μειώνεται κατά 2 ευρώ
Στον τιμοκατάλογο της Damavand:
-Oι τιμές κινούνται από 107 έως 120 ευρώ/τόνο, αναλόγως περιόδου και ζώνης, και περιλαμβάνουν το κόστος μεταφοράς στο εργοστάσιο. Η ζώνη Α αναφέρεται στην περιοχή των Φαρσάλων και η ζώνη Β στην περιοχή της Λάρισας.
-Περιλαμβάνουν επίσης 1 ευρώ για την τήρηση των υποχρεώσεων της ολοκληρωμένης διαχείρισης καλλιέργειας και την ορθή και έγκαιρη υποβολή ημερολογίου αγρού.
-Η εταιρία διατηρεί το δικαίωμα (αλλά όχι την υποχρέωση) να παραλάβει και εκτός των ανωτέρω περιόδων.
-Bonus 4 ευρώ για όσους παραγωγούς προσκόμισαν πέρυσι και θα προσκομίσουν φέτος πάνω από 1.200 τόνους και 6 ευρώ για όσους παραγωγούς προσκόμισαν πέρυσι και θα προσκομίσουν φέτος πάνω από 2.000 τόνους.
Η πρωτοβουλία της Damavand και ο βραχνάς του υψηλού στοκ
Σε μια κίνηση που παρουσιάζει ενδιαφέρον, η Damavand αποφάσισε φέτος να δημοσιοποιήσει πρώτη τις προθέσεις της σε ό,τι αφορά στις τιμές και τα συμβολαιοποιημένα στρέμματα στην Κεντρική Ελλάδα, ανατρέποντας την… παράδοση που ήθελε το Νομικό να ανοίγει πρώτος τα χαρτιά του και τις υπόλοιπες επιχειρήσεις του κλάδου -όχι μόνο στην Θεσσαλία- να ακολουθούν.
Πηγές κοντά στην διοίκηση της εταιρείας κάνουν λόγο και για μια κίνηση που, εκτός των άλλων, έχει ισχυρό συμβολισμό και είναι δηλωτική της πρόθεσής της να δίνει εφεξής αυτή το τέμπο και να διαμορφώνει τις εξελίξεις στον κλάδο, αντί να τις ακολουθεί. Μένει να φανεί αν η πρωτοβουλία αυτή θα έχει και συνέχεια ωστόσο, όπως σχολιάζουν πηγές της αγοράς, το σίγουρο είναι ότι το θερμόμετρο του ανταγωνισμού ανεβαίνει σε μια εποχή που η βιομηχανική ντομάτα μπορεί μεν να μην πληρώνεται στις προ διετίας τιμές ρεκόρ, παραμένει ωστόσο ένα προϊόν με προοπτική. Υπενθυμίζεται ότι η Damavand ελέγχεται από το fund Diorama της Deca Investments που, μέσω της πλειοψηφικής συμμετοχής στην Μινέρβα, έχει στο χαρτοφυλάκιό του και το εργοστάσιο Pummaro στην Ηλεία, γεγονός που της εξασφαλίζει πρόσβαση και παρουσία και στις δύο κύριες παραγωγικές ζώνες της χώρας.
Άνω των 40 εκατ. τόνων φέτος η παγκόσμια παραγωγή
Σε απόλυτα μεγέθη, βέβαια, η Νομικός εξακολουθεί να κατέχει τα πρωτεία στην Κεντρική Ελλάδα, λειτουργώντας δυο εργοστάσια σε Φάρσαλα και Δομοκό. Η εταιρεία, όπως αναφέρει στον “Έλληνα Αγρότη” ο διευθυντής των μονάδων, Θωμάς Τσιαγκλάνης, επέλεξε να ανακοινώσει φέτος τιμές αφού πρώτα “διαβάσει” τις εξελίξεις σε διεθνές και δη σε ευρωπαϊκό επίπεδο. “Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο κομμάτι των πωλήσεών μας είναι εξαγωγές, θελήσαμε να δούμε τι γίνεται στην Ευρώπη. Και τα μηνύματα δεν ήταν ιδιαίτερα αισιόδοξα από εκεί. Η Ισπανία και η Ιταλία, για παράδειγμα, μπορεί να μην πήγαν τόσο καλά από πλευράς αποδόσεων ωστόσο δεν διαφαίνεται φέτος κάποια τάση μείωσης των στρεμμάτων σε σχέση με πέρυσι που είχαν κινηθεί πολύ ψηλά. Μόνο στις ΗΠΑ βλέπουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο”, σημειώνει.
Κάτω από τα 850 ευρώ ο πελτές 28-30%
Ο ίδιος προσθέτει ότι οι πρώτες- αρκετά πρώιμες, ασφαλώς- προβλέψεις τοποθετούν την παγκόσμια παραγωγή για το 2026 πάνω από 40 εκατ. τόνους τη στιγμή που δεν έχει καταναλωθεί ακόμα το στοκ που δημιουργήθηκε από την υπερ-παραγωγή ρεκόρ των σχεδόν 45,3 εκατ. τόνων του 2024.
Το αποτέλεσμα είναι να εντείνεται ή, στην καλύτερη περίπτωση, να συντηρείται η πίεση στις τιμές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ελληνικός τοματοπολτός 28-30% διαπραγματεύεται σήμερα κάτω από τα 850 ευρώ/τόνο έναντι σχεδόν 1.000 ευρώ/τόνο πέρυσι κι ενώ πριν τρία χρόνια είχε φτάσει στα ιστορικά υψηλά των 2.000 ευρώ/τόνο.
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
