ΙΝΣΕΤΕ: Η Ελλάδα «φεύγει» από τα καφέ και προτιμά εξαγωγές και μεταποίηση

Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου, μετά το 2015 οι εξαγωγές αγαθών τρέχουν με +7,8% ετησίως, ταχύτερα από τουριστικές εισπράξεις και ΑΕΠ

Η ελληνική οικονομία μετατοπίζεται σταδιακά την τελευταία δεκαετία προς ένα πιο εξωστρεφές παραγωγικό πρότυπο, με εξαγωγές, ανταγωνιστικότητα και μεταποίηση να ενισχύονται παράλληλα με τον τουρισμό, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ. Το Ινστιτούτο υποστηρίζει ότι η εικόνα της «μονοκαλλιέργειας» και της «οικονομίας του καφέ» δεν αποτυπώνει τη συνολική μακροοικονομική πραγματικότητα, παρότι –όπως αναφέρει– παραμένουν σοβαρές αδυναμίες και δυσλειτουργίες.

Τα «νούμερα» της δεκαετίας: εξαγωγές πάνω από τουρισμό και ΑΕΠ

Στα βασικά ευρήματα, η μελέτη καταγράφει ότι μετά το 2015 οι εξαγωγές αγαθών αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό +7,8%, ταχύτερα από τις τουριστικές εισπράξεις (+4,8%) και το ΑΕΠ (+3,4%).

Παράλληλα, το ΙΝΣΕΤΕ σημειώνει ότι την περίοδο 2009–2024 οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου +7%, ρυθμό που –κατά τη μελέτη– υπερβαίνει τόσο την αύξηση των τουριστικών εισπράξεων (περίπου +5%) όσο και αντίστοιχες επιδόσεις μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών.

Μεταποίηση: ανάπτυξη, δουλειές και επενδύσεις

Η μεταποίηση εμφανίζει σταθερή ενίσχυση, με τη μεταποιητική παραγωγή να αναπτύσσεται με ρυθμό περίπου +3% την περίοδο 2013–2024, υψηλότερο από τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ (+2,7%).

Στην απασχόληση, η μελέτη καταγράφει ότι οι θέσεις εργασίας στη μεταποίηση αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό +2,3%, δηλαδή περίπου διπλάσιο από τον ρυθμό της συνολικής απασχόλησης (+1,1%). Επιπλέον, αναφέρονται αυξημένες επενδύσεις σε μηχανολογικό, μεταφορικό και τεχνολογικό εξοπλισμό με μέσο ετήσιο ρυθμό +8,8%.

Αγροδιατροφή: από έλλειμμα σε πλεόνασμα

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον αγροδιατροφικό τομέα: σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η μελέτη (ΚΕΠΕ), το εξωτερικό ισοζύγιο του κλάδου πέρασε από έλλειμμα 3 δισ. ευρώ το 2008 σε πλεόνασμα 460 εκατ. ευρώ το 2023, εξέλιξη που παρουσιάζεται ως ένδειξη βελτίωσης ανταγωνιστικότητας σε κρίσιμο παραγωγικό πεδίο.

Ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα: οι δείκτες που «μετράνε»

Ως ένδειξη βελτίωσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας, η μελέτη καταγράφει τη μεταβολή της Πραγματικής Σταθμισμένης Συναλλαγματικής Ισοτιμίας (με βάση το Κόστος Εργασίας ανά μονάδα προϊόντος): -32,9% σε σχέση με το δ’ τρίμηνο 2009.

Για την παραγωγικότητα, το ΙΝΣΕΤΕ υποστηρίζει ότι οι συγκρίσεις που «πιάνουν» την περίοδο της κρίσης παραμορφώνουν την εικόνα. Αντίθετα, σε περιόδους «κανονικότητας», καταγράφει αύξηση με μέσο ετήσιο ρυθμό +1,23% την περίοδο 2017–2019 και +1,9% την περίοδο 2021–2025.

Απασχόληση και «μύθος» της καφετέριας

Σε ό,τι αφορά την απασχόληση, η μελέτη αναγνωρίζει τη συμβολή του τουρισμού και των συνδεδεμένων κλάδων στη μείωση της ανεργίας, αλλά σημειώνει ότι οι κλάδοι καταλυμάτων και εστίασης δημιούργησαν περίπου το 19% των νέων θέσεων εργασίας μετά το 2013: ποσοστό σημαντικό, αλλά –όπως τονίζεται– «πολύ μακριά» από τον ισχυρισμό ότι είναι «σχεδόν οι μισές».

Εμπορικό ισοζύγιο: γιατί «δεν λέει μόνο του» την ιστορία

Το ΙΝΣΕΤΕ επισημαίνει ότι το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτόματα ως «παραγωγική αποτυχία», καθώς συνδέεται λογιστικά με τα λοιπά ισοζύγια του εξωτερικού ισοζυγίου πληρωμών – κυρίως με το ισοζύγιο υπηρεσιών και τον λογαριασμό κεφαλαίων. Όταν αυτά διευρύνονται, το εμπορικό έλλειμμα –όπως αναφέρει– μπορεί να αυξάνεται «μηχανιστικά», ανεξάρτητα από την πορεία των εξαγωγών αγαθών.

Παράλληλα, η μελέτη σημειώνει ότι η χώρα θα πρέπει να επιδιώκει εναρμόνιση με τις χώρες της ΕΕ-20, με στόχο πλεονάσματα στο εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών, περιορίζοντας την «εκρηκτική αύξηση» εισαγωγών και διατηρώντας σε επαρκή επίπεδα τη δημόσια αποταμίευση (πρωτογενή πλεονάσματα), αποφεύγοντας –όπως αναφέρει– κίνητρα για εισροές μη αναπτυξιακών κεφαλαίων που κατευθύνονται σε κατανάλωση ή μη παραγωγικές δραστηριότητες.

«Νηφάλιος διάλογος – όχι στερεότυπα»

Ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Ηλίας Κικίλιας, σημειώνει ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται στο αρχικό στάδιο μιας σημαντικής αναδιάρθρωσης, αλλά «δεν είναι χωρίς σημαντικά προβλήματα». Υπογραμμίζει ότι για τη χάραξη πολιτικής απαιτείται «ακριβής διάγνωση – όχι στερεότυπα», προσθέτοντας ότι το αφήγημα της «οικονομίας του καφέ» δεν βοηθά, καθώς –κατά τον ίδιο– υποτιμά πραγματικές επιδόσεις και απαξιώνει εξαγωγικούς και παραγωγικούς κλάδους.

Σχετικά άρθρα:

ExxonMobil: Στα 8 με 9 τρισ. κυβικά πόδια ενδεχομένως να ανέρχεται η ποσότητα φυσικού αερίου στα κοιτάσματα «Πήγασος» και «Γλαύκος» Βελτίωση τριών θέσεων για την Ελλάδα στον Δείκτη Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας 2025 ΕΚΠΟΙΖΩ: Ημίμετρο, με ημερομηνία λήξης, οι μειώσεις των τιμών στα προϊόντα σούπερ μάρκετ Νέο ρεκόρ με 773 εκατ. ευρώ ρυθμισμένες οφειλές στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό τον Ιανουάριο