Η Ινδία επιστρέφει στο ρωσικό πετρέλαιο ενώ σκληροπυρηνικοί του Ιράν ζητούν πυρηνικό όπλο – H κλιμάκωση στο Ιράν πυροδοτεί επικίνδυνες συζητήσεις για πυρηνικό οπλισμό

Η αμερικανική πίεση για αποκοπή της Μόσχας από τις ενεργειακές αγορές καταρρέει

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

• Η Ινδία επιστρέφει στις αγορές ρωσικού πετρελαίου μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, ανατρέποντας την πολιτική του Τραμπ
• Το Νέο Δελχί διαπραγματεύεται επανάληψη προμηθειών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Ρωσία για πρώτη φορά από την εισβολή στην Ουκρανία
• Σκληροπυρηνικοί του Ιράν εντείνουν τις δημόσιες εκκλήσεις για ανάπτυξη πυρηνικού όπλου μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ
• Δύο ανώτερες ιρανικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι φωνές εντός του καθεστώτος αμφισβητούν την πυρηνική δόγμα της χώρας

Ο πόλεμος στο Ιράν επαναδιαμορφώνει τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη με τρόπους που υπονομεύουν τους στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί νέες απειλές στο πυρηνικό μέτωπο που θα μπορούσαν να αλλάξουν το τοπίο ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η επιστροφή στη Μόσχα

Μόλις δύο μήνες μετά την υπογραφή συμφωνίας που εξασφάλισε μείωση των αμερικανικών δασμών με αντάλλαγμα τη μείωση των αγορών ρωσικού πετρελαίου, η Ινδία στρέφεται και πάλι προς τη Μόσχα. Η αιτία; Ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, μέσω του οποίου περνά περίπου το ήμισυ των ινδικών εισαγωγών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Το Νέο Δελχί και η Μόσχα συμφώνησαν να προετοιμάσουν τη διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας για την επανάληψη άμεσων πωλήσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα. Η «προφορική συμφωνία» επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης στις 19 Μαρτίου μεταξύ του Ρώσου υφυπουργού Ενέργειας Πάβελ Σορόκιν και του Ινδού υπουργού Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου Χαρντίπ Σινγκ Πούρι στο Δελχί.

Οι δύο αξιωματούχοι συμφώνησαν επίσης να αυξήσουν περαιτέρω τις πωλήσεις αργού πετρελαίου στην Ινδία, που θα μπορούσαν να διπλασιαστούν από τα επίπεδα του Ιανουαρίου φτάνοντας τουλάχιστον το 40% των συνολικών εισαγωγών της Ινδίας μέσα σε έναν περίπου μήνα, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις τους.

Η Ινδία είχε γίνει μεγάλος αγοραστής ρωσικού αργού πετρελαίου με μεγάλες εκπτώσεις μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία, γεγονός που αποτέλεσε σημείο τριβής με την κυβέρνηση Τραμπ. Η τρίτη μεγαλύτερη εισαγωγέας και καταναλώτρια πετρελαίου στον κόσμο αγόρασε σχεδόν 44 δισεκατομμύρια δολάρια αργού από τη Μόσχα πέρυσι, διαδραματίζοντας ζωτικό ρόλο στη διατήρηση της πολεμικής οικονομίας του Κρεμλίνου.

Μετά από χρόνια αγορών ρωσικού πετρελαίου με μειωμένες τιμές, το Δελχί περιόρισε απότομα τις αγορές αφού ο Τραμπ επέβαλε τον Αύγουστο δασμούς έως και 50% στα ινδικά προϊόντα. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε αργότερα ότι ο Τραμπ ενήργησε παράνομα επιβάλλοντας τέτοιους δασμούς. Ωστόσο, οι υπολογισμοί της Ινδίας άλλαξαν γρήγορα μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Η αντίποινα της Τεχεράνης περιλάμβαναν στόχευση πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, κλείνοντας ουσιαστικά τη στενή λωρίδα μέσω της οποίας περνά περίπου το ήμισυ των προμηθειών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ινδίας. Μακριές ουρές έχουν παρατηρηθεί έκτοτε έξω από ορισμένα ινδικά βενζινάδικα, ενώ ορισμένα εστιατόρια έχουν μείνει χωρίς υγραέριο μαγειρέματος.

Η Ρωσία επιδιώκει επίσης να επεκτείνει την αεροπορική συνδεσιμότητα με την Ινδία. Ο επικεφαλής διπλωμάτης του Κρεμλίνου Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε σε συνέδριο για τις ινδορωσικές σχέσεις ότι το 96% του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών διεξάγεται πλέον σε ρούπια και ρούβλια. «Η δοκιμασμένη ινδορωσική φιλία χρησιμεύει ως παράδειγμα για το πώς θα πρέπει και μπορούν να χτίζονται οι διακρατικές σχέσεις – με βάση την ισότητα, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τον σεβασμό», είπε.

Η πυρηνική σκιά μεγαλώνει

Η συζήτηση μεταξύ των σκληροπυρηνικών του Ιράν σχετικά με το αν η Τεχεράνη θα πρέπει να επιδιώξει πυρηνικό όπλο ενόψει της κλιμακούμενης αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης γίνεται πιο έντονη, πιο δημόσια και πιο επίμονη, σύμφωνα με πηγές στη χώρα.

Με το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης να κυριαρχεί πλέον μετά τη δολοφονία του βετεράνου Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι σκληροπυρηνικές απόψεις για την πυρηνική προσέγγιση του Ιράν βρίσκονται σε άνοδο, δήλωσαν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές. Ενώ οι δυτικές χώρες πιστεύουν εδώ και καιρό ότι το Ιράν θέλει τη βόμβα – ή τουλάχιστον την ικανότητα να φτιάξει μία πολύ γρήγορα – η χώρα το έχει πάντα αρνηθεί, λέγοντας ότι ο Χαμενεΐ είχε απαγορεύσει τα πυρηνικά όπλα ως απαγορευμένα στο Ισλάμ και επικαλούμενη την ιδιότητά της ως μέλους της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση Πυρηνικών Όπλων.

Δεν υπάρχει σχέδιο να αλλάξει ακόμη το πυρηνικό δόγμα του Ιράν και το Ιράν δεν έχει αποφασίσει να επιδιώξει βόμβα, δήλωσε μία από τις πηγές, αλλά σοβαρές φωνές στο κατεστημένο αμφισβητούν την υπάρχουσα πολιτική και απαιτούν αλλαγή.

Οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, που ήρθαν στη μέση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, μπορεί να έχουν αλλάξει την εξίσωση, πείθοντας τους Ιρανούς στρατηγούς ότι έχουν λίγα να κερδίσουν αποκηρύσσοντας μια βόμβα ή παραμένοντας στη Συνθήκη. Η ιδέα της αποχώρησης από τη Συνθήκη – κάτι με το οποίο οι σκληροπυρηνικοί είχαν απειλήσει προηγουμένως – έχει αρχίσει να προβάλλεται όλο και περισσότερο στα κρατικά μέσα ενημέρωσης μαζί με την ιδέα – κάποτε ταμπού δημοσίως – ότι το Ιράν θα πρέπει να επιδιώξει απευθείας τη βόμβα.

Το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, που συνδέεται με τους Φρουρούς, δημοσίευσε την Πέμπτη άρθρο λέγοντας ότι το Ιράν θα πρέπει να αποχωρήσει από τη Συνθήκη το συντομότερο δυνατό ενώ θα διατηρήσει ένα πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο σκληροπυρηνικός πολιτικός Μοχάμαντ Τζαβάντ Λαριτζάνι, αδελφός του ανώτερου αξιωματούχου Αλί Λαριτζάνι που σκοτώθηκε σε επιδρομή αυτόν τον μήνα, παρατέθηκε από κρατικά μέσα αυτή την εβδομάδα να προτρέπει το Ιράν να αναστείλει την ιδιότητά του στη Συνθήκη.

Οι διοικητές των Φρουρών και άλλες ανώτερες προσωπικότητες είχαν προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι το Ιράν θα έπρεπε να επιδιώξει απευθείας μια βόμβα αν απειλείτο η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας – μια συνθήκη που ο παρών πόλεμος μπορεί να πληροί.

Η φατουά του Χαμενεΐ, ή θρησκευτική γνώμη, ότι τα πυρηνικά όπλα δεν ήταν επιτρεπτά στο Ισλάμ, εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αν και ποτέ δεν εκδόθηκε σε γραπτή μορφή. Ο Χαμενεΐ την επανέλαβε το 2019. Μία από τις δύο ανώτερες ιρανικές πηγές δήλωσε ότι με τον θάνατο του Χαμενεΐ και του Αλί Λαριτζάνι, ο οποίος σύμφωνα με την πηγή είχε επίσης αντιδράσει στους σκληροπυρηνικούς, γίνεται πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν τα πιο γερακίσια επιχειρήματα.

Δεν ήταν επίσης σαφές αν η υποχρέωση να υπακούσουν στην άγραφη φατουά του Χαμενεΐ επέζησε του θανάτου του, αν και πιθανότατα θα παρέμενε έγκυρη εκτός αν ανακληθεί από τον νέο ανώτατο ηγέτη – τον γιο του Mojtaba Khamenei, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τον θάνατο του πατέρα του.

Βέβαια, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει στο παρελθόν να επανεξετάσουν την ιδιότητα μέλους στη Συνθήκη ως διαπραγματευτική τακτική κατά τη διάρκεια περισσότερων από δύο δεκαετιών συνομιλιών με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν χωρίς ποτέ να το κάνουν. Η πιο δημόσια συζήτηση μπορεί να αντιπροσωπεύει απλώς μια τέτοια τακτική.

Είναι επίσης μακριά από το σαφές πόσο γρήγορα θα μπορούσε το Ιράν να επιδιώξει μια βόμβα αφού έχει υποστεί εβδομάδες αεροπορικών επιδρομών στις πυρηνικές, βαλλιστικές και άλλες επιστημονικές εγκαταστάσεις του και μετά από μια συντομότερη αεροπορική εκστρατεία από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες πέρυσι. Το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα επί πολλά χρόνια ότι το Ιράν απείχε μόνο μήνες από το να μπορέσει να φτιάξει πυρηνική βόμβα, επικαλούμενο αναφορές πληροφοριών, τον εμπλουτισμό ουρανίου από την Τεχεράνη που χρειάζεται για κεφαλή σχεδόν σε επίπεδο όπλων και το βαλλιστικό της πρόγραμμα.

Αναλυτές έχουν πει ότι ο στόχος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν να αποκτήσει το καθεστώς ενός «κράτους κατωφλίου» – ικανού να παράγει μια βόμβα γρήγορα αν χρειαστεί αλλά χωρίς να αποκτήσει το καθεστώς παρία που θα μπορούσε να έρθει με το ίδιο το όπλο.

Σχετικά άρθρα:

Αγροτικές Ειδήσεις: Προϋπολογισμός ΕΕ: «Νερό στο κρασί» της για τους αγρότες βάζει η φον ντερ Λάιεν Σκάνδαλο με τις κοινοτικές επιδοτήσεις για τον αγροτικό τομέα στην Βόρεια Μακεδονία Στο έλεος της κακοκαιρίας Byron η χώρα: Προβλήματα σε Ζάκυνθο, Λακωνία, Κρήτη – Μηνύματα 112, έκλεισαν σχολεία Πάνω από 90.000 άτομα παρακολούθησαν το 2025 τις διαλέξεις για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο