Αγροτικός τομέας: προστασία ή πρόοδος;

Αρχική / Ροή Ειδήσεων / Αγροτικός τομέας: προστασία ή πρόοδος;

Αγροτικός τομέας: προστασία ή πρόοδος;

agrotis mellon agonia xorafi Farmer in field

Κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση για τον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα, το κλίμα φορτίζεται. Η κουβέντα σπάνια γίνεται ψύχραιμα και σχεδόν ποτέ με καθαρά οικονομικούς όρους. Κι όμως, αν θέλουμε πραγματικά έναν ισχυρό και βιώσιμο αγροτικό τομέα, οφείλουμε να δούμε το ζήτημα όχι με όρους ταυτότητας, αλλά με όρους δομής και αποτελέσματος.

Το ερώτημα δεν είναι αν ο αγρότης δουλεύει σκληρά. Το ερώτημα είναι αν το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί τον βοηθά να προοδεύσει.

Το ρίσκο στην ελληνική οικονομία δεν κατανέμεται ισότιμα

Στη βιομηχανία και τη μεταποίηση, η απόδοση είναι όρος επιβίωσης. Στους ελεύθερους επαγγελματίες, η φορολογική και ασφαλιστική έκθεση είναι πλήρης, ανεξαρτήτως χρονιάς. Στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, οι εισφορές και η φορολογία παρακρατούνται στην πηγή, χωρίς επιδότηση εισοδήματος.

Στον αγροτικό τομέα, ιστορικά, έχει διαμορφωθεί ένα διαφορετικό μοντέλο: ενισχύσεις σε κακές χρονιές, αποζημιώσεις σε φυσικά φαινόμενα, επιδοτήσεις αποσυνδεδεμένες από την πραγματική παραγωγή, μεταβατικά και ειδικά καθεστώτα.

Αυτό δεν είναι κριτική προς τους αγρότες. Είναι παρατήρηση για τον σχεδιασμό του συστήματος.

Τι αποτέλεσμα παρήγαγε αυτό το μοντέλο;

Παρά τις δεκαετίες χρηματοδότησης, ο ελληνικός αγροτικός τομέας παραμένει:

χαμηλής παραγωγικότητας ανά στρέμμα
κατακερματισμένος σε πολύ μικρές εκμεταλλεύσεις
με περιορισμένη είσοδο νέων παραγωγών
χωρίς ουσιαστικό τεχνολογικό άλμα

Η εικόνα αυτή δεν προκύπτει επειδή οι αγρότες δεν προσπαθούν. Προκύπτει επειδή το σύστημα δεν επιβραβεύει επαρκώς την αποδοτικότητα και την εξέλιξη.

Η προστασία δεν είναι το ίδιο με την προοπτική

Το ισχύον πλαίσιο διασφαλίζει, σε έναν βαθμό, τη βραχυπρόθεσμη επιβίωση. Δεν διασφαλίζει όμως τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα.

Ένα σύστημα που δεν συνδέει ξεκάθαρα την παραγωγή με την ανταμοιβή:

δεν ωθεί σε επενδύσεις
δεν ευνοεί τη συνεργασία και τη συγκέντρωση
δεν ανοίγει χώρο στους νέους
εγκλωβίζει τον παραγωγό σε μόνιμη εξάρτηση

Με απλά λόγια: διαχειρίζεται τη στασιμότητα, δεν καλλιεργεί την πρόοδο.

Μια διαφορετική οπτική χωρίς ρήξεις

Η συζήτηση για μεταρρυθμίσεις δεν πρέπει να είναι τιμωρητική. Πρέπει να είναι εξορθολογιστική.

Σταδιακή σύνδεση των ενισχύσεων με την πραγματική παραγωγή. Κίνητρα για συνεργατικά σχήματα και τεχνολογικό εκσυγχρονισμό. Δίκαιη κατανομή ρίσκου, με θεσμική προστασία μόνο για εξαιρετικές συνθήκες.

Όχι για να «χαθεί» ο αγρότης. Αλλά για να μπορέσει να σταθεί αυτοδύναμα.

Το πραγματικό διακύβευμα

Ο αγροτικός τομέας δεν χρειάζεται άλλους μύθους. Χρειάζεται καθαρές δομές, ξεκάθαρους κανόνες και ουσιαστικά κίνητρα.

Αν θέλουμε έναν αγρότη που να παράγει, να εξάγει και να επενδύει στο μέλλον, πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε όχι ως διαρκώς προστατευόμενο, αλλά ως οικονομικό πυλώνα με δυνατότητες εξέλιξης.

Γιατί η πραγματική κοινωνική πολιτική δεν είναι να συντηρείς τη στασιμότητα. Είναι να δημιουργείς προϋποθέσεις προόδου.

Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.‌‌